‘Herman was kaliber’

Tekst en beeld Euritha Tjan A Way

PARAMARIBO — Nog voordat Harold Sijlbing klaar is met de bespreking van het boek Het Winti-lied, is het al druk aan de boekentafel. Het boek wordt omschreven als een naslagwerk, een dissertatie en het levenswerk van muziekvirtuoos Herman Snijders. Postuum uitgegeven, want deze man — die volgens de aanwezigen “heel veel heeft gedaan voor de kunst- en cultuurwereld in Suriname” — is niet meer.

Snijders overleed op 30 september 2021 in Nederland en liet zijn manuscript, gebaseerd op onderzoek waar hij ruim dertig jaar aan werkte, achter bij Peter Sanches van LM Publishers. “We hebben in de zes maanden voor zijn dood intensief contact gehad. Herman wist dat hij zou sterven, maar hij zag het uitbrengen van zijn boek als een levensmissie”, zegt Sanches.

“We moeten als nazaten weten wat we zingen en wanneer we zingen”

Perfectionist

Donderdagavond werd in NAKS — partner in dit vijf jaar durende traject — het boek officieel gepresenteerd. In de ruim 965 pagina’s, verdeeld over zeven hoofdstukken met elk een conclusie, aangevuld met honderd pagina’s noten en 2400 voetnoten, komt de perfectionist die Snijders was duidelijk naar voren. “We hebben het gedaan zoals Herman dat wilde, met zijn eigen toon”, aldus Sanches.

Op de voorpagina van het boek staat een banjo afgebeeld die in de jaren 1770 in Suriname werd gemaakt door een tot slaaf gemaakte en later werd verzameld door John Gabriel Stedman, auteur van Stedman’s Surinam, dat in 1797 voor het eerst werd gepubliceerd. Het betreft de oudst bekende banjo van het Amerikaanse continent. Volgens Sijlbing dient het boek als het eerste wetenschappelijke werk over Winti: een Afro-Amerikaanse godsdienst in Suriname – een cultureel-historische analyse van de religieuze verschijnselen in de Para van Charles Wooding. “Het boek moet vooral ook dienen als basis voor verder onderzoek”, meent Sijlbing.

De avond had veel weg van een grani, niet alleen voor het boek van Snijders, maar voor de hele persoon en het door hem verzette werk. Hij werd gememoreerd als iemand met een duidelijke visie op cultuur. Dat werd beaamd door voormalig directeur van het directoraat Cultuur, Stanley Sidoel. “Herman was kaliber. Vandaar ook dat, toen NAKS ons vroeg hem uit te lenen, ik volmondig ja heb gezegd”, merkte Sidoel op.

NAKS-voorzitter Siegmien Staphorst memoreerde hem als “iemand die veel voor NAKS heeft gedaan. Samen met Hein Eersel en ook Harrold Sijlbing heeft hij er bijvoorbeeld voor gezorgd dat NAKS de eerste ngo in Suriname werd die geaccrediteerd is bij UNESCO. Wij zijn hem daar zeer dankbaar voor.”

Snijders, die in 1985 afstudeerde als bandmaster aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, ademde muziek en muziekeducatie. Na zijn studie in Nederland volgde hij aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname ook Onderwijskunde. Henk van Vliet, die er donderdagavond met zijn stem werkelijk een show van maakte, deelde herinneringen aan Snijders, die het Suripop-orkest leidde en ook als arrangeur fungeerde. “Die man genoot van wat hij deed. Kijk hem op het podium schudden terwijl hij het orkest leidde”, klonk Van Vliet met zijn daverende stem, terwijl de beelden voorbijtrokken.

Weten

Het was duidelijk dat Snijders geen makkelijke man was. “Heel lief en aardig in de omgang, op feestjes, maar maak geen grappen over muziek”, liet goede vriendin en oud-collega Rieke Mardjoe weten.

NAKS Ala Firi wist met hun optreden Het Winti-lied tot leven te brengen. Met een uitvoering die NAKS bijna op haar grondvesten deed schudden, werd het publiek warm gemaakt om het boek aan te schaffen. “We moeten als nazaten weten wat we zingen en wanneer we zingen”, besloot ook Darrel Geldorp, nadat hij een exemplaar van het boek in ontvangst had genomen.