Zoals gebruikelijk beginnen wij ook dit nieuwe jaar met een overzicht van activiteiten die Naks vorig jaar heeft ontplooid. Helaas, niet alle activiteiten kunnen in dit artikel worden vermeld. Voor een totaaloverzicht verwijzen wij u daarom naar de Naks-website http://www.nakssuriname.com

Het overzicht is alsvolgt ingedeeld:

1. Documentatie cultureel erfgoed
2. Naks-iconenkalender en iconen expositie 2025
3. Adviseurschap Unesco cultureel erfgoed
4. Bewustwording slavernijverleden
5. Activiteiten Naks-afdelingen
   
   
   Het Eu-Frie NAKS Documentatiecentrum voor de Afro-Surinaamse Cultuur In 2024 is het project ‘Cultureel erfgoed setdansi’ uitgevoerd met steun van het Bureau Gemeenschapsprojecten. De werkgroep Setdansi heeft een literatuuroverzicht geproduceerd, oraal bronnenonderzoek verricht, een setdansidocumentaire gemaakt en in augustus een seminar gehouden. Het seminar heeft vele bruikbare adviezen opgeleverd, die in een vervolgtraject nader zullen worden uitgewerkt.
   
   

Het reguliere werk van het documentatiecentrum in 2024 hield in dat systematisch informatie digitaal werd vastgelegd over ons Afro-Surinaamse immaterieel cultureel erfgoed, verdeeld in zeven hoofdelementen: ambachten; kleding & sieraden; muziek, zang, dans, theater; religie; talen; culinair; traditionele Geneeswijzen.

Pagina Cultureel erfgoed Een redactieteam heeft twaalf edities van de Naks-pagina Cultureel erfgoed in de Ware Tijd verzorgd. Het team kreeg veel medewerking van externe deskundigen en vrijwilligers, waardoor elke eerste woensdag van de maand een nuttig en informatief artikel kon worden geplaatst en is blij met de positieve reacties van de lezers.

Uitvoering training stamboomonderzoek 2024 Sinds 2022 voert Naks samen met de stichting Zieraad en Ancestors Unknown Nederland en het Nationaal Archief Suriname de training Stamboomonderzoek uit. In 2024 werd wederom een succesvolle onlinetraining stamboomonderzoek voor dertig deelnemers uit Paramaribo en Amsterdam georganiseerd. De evaluatie wees uit dat er voldoende animo is om deze jaarlijkse trainingenreeks voort te zetten.

Activiteiten Sranantongo In 2024 heeft de commissie Sranantongo de volgende activiteiten georganiseerd en gecoördineerd:
• Voorlezen in Sranantongo op diverse scholen op de Dag der Moedertalen in februari;
• Het Sranantongo-dictee getiteld ‘Srefidensi’ in samenwerking met de STVS en stichting Skrifi in november;
• De uitvoering van diverse vertaalopdrachten door het Naks Sranantongo-vertaalbureau ten behoeve van klanten uit Suriname en Nederland.

1. Naks-iconenkalender 2025 en (scholieren) iconen expositie 2024 Op 1 december vond de launch van de achtste Naks-Iconenkalender en iconen expositie plaats. Hiermee is het aantal Surinaamse voorbeeldpersonen die een plek verdienen in de Surinaamse historie, gestegen naar 96. De scholieren iconenexpositie werd gehouden in december en werd bezocht door ruim achthonderd scholieren van diverse openbare scholen en EBGS-, RKBO- en Arya Dewaker-scholen uit Paramaribo, Commewijne, Wanica en Para. Een team van vrijwilligers zorgde voor lesbrieven, de rondleiding van de scholieren en het houden van een quiz.
   
   

2. Adviseurschap cultureel erfgoed Unesco Naks is sinds 2020 officieel geaccrediteerd bij Unesco ICH als adviseur immaterieel cultureel erfgoed in het kader van de uitvoering van de Unesco ICH Conventie van 2003. Deelname in het ICH-NGO Forum in december 2024 Het NGO Forum Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Unesco is een platform waarbij alle geaccrediteerde organisaties van de Unesco met betrekking tot cultureel erfgoed zijn aangesloten. Editorial Board
   
   

   • De Unesco ICH-vertegenwoordiger van Naks heeft al enige tijd zitting in de Editorial Board van het Unesco ICH online bulletin ‘Living Heritage’. In 2024 heeft ze als hoofdredacteur leiding gegeven aan de redactie. \

   
   
   • Door de Latijns-Amerikaanse organisaties werd de Naks-vertegenwoordiger voorgedragen om zitting te nemen in de Electoral Board, die in december in Paraguay de verkiezing leidde voor de Executive Board voor de komende periode.
   
   
   • Twee Naks-vertegenwoordigers hebben deelgenomen aan de negentiende jaarvergadering van het ICH NGO Forum in december 2024 in Asunción, Paraguay. Zij hebben onder meer een presentatie over het Naks-project setdansi gehouden en een ‘side event’ over de Surinaamse banya georganiseerd, inclusief een dansdemonstratie en workshop.\

   Deelname aan meetings van de werkgroep Klimaatverandering en ICH Een Naks-vrijwilliger heeft actief deelgenomen aan de onlinemeetings van de werkgroep Klimaatverandering en cultureel erfgoed. Deze meetings hebben haar gestimuleerd om een artikel over dit onderwerp te schrijven voor de December-editie van de Naks-pagina Cultureel Erfgoed in de Ware Tijd.
   
   

   Deelname aan ICH-activiteiten in Suriname • In oktober nam Naks deel aan een lezing van het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur over de noodzaak om een Nationale Inventarislijst Cultureel Erfgoed op te stellen.
   • Verdergaande samenwerking met de stichting Kaseko voor plaatsing van de kaseko op de Nationale Inventarislijst en de Unescolijst.
   • Het informeren van de directeur Cultuur en de secretaris-generaal Nationale Unescocommissie over cultureel erfgoed activiteiten van Naks en de noodzaak om actie te ondernemen om te voldoen aan de eisen, die voor Suriname voortvloeien uit het lidmaatschap bij de ICH Conventie 2003.
   • Besprekingen met het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) om te komen tot een samenwerkingsproject, dat vanaf 2025 zal worden uitgevoerd.
   • Deelname aan een activiteit van de Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie (VHJI) over het heractiveren van storytelling met traditionele wajangpoppen.
   • Het bijwonen van cultureel erfgoed activiteiten, georganiseerd door het Nationaal Archief Suriname.
   
   

3. Bewustwording Slavernijverleden Sinds de Nederlandse regering excuses heeft aangeboden aan de nazaten van het slavernijverleden voor de rol van Nederland bij de transAtlantische slavernij, is bij Naks de noodzaak ingezien om zich actiever in te zetten voor dit onderwerp.
   
   Naks is in de periode 2022 tot en met juli 2023 actief geweest in de raad van advies van het Nationaal Comité Slavernijverleden. Na de officiële ontbinding van dit comité heeft Naks het besluit genomen om zich actief en gestructureerd bezig te houden met het ontwikkelen en versterken van bewustzijn met betrekking tot het slavernijverleden.\

   In 2024 hebben in dat verband de volgende activiteiten plaatsgevonden:

• Poster Expositie Slavernijverleden, vanaf oktober, in samenwerking met de Nederlandse ambassade, het Surinaams Museum, het Marron Museum Pikin Slee en het Nationaal Archief Suriname.
• Presentatie Slavernijverleden door Naks als keynotespeaker bij een jongerendialoog van de Nationale Jongeren Scholieren en Studenten Belangenorganisaties Suriname (NSJJBOS) in november.
• Modereren van een bijeenkomst met 25 jongeren ten behoeve van het Amsterdams Museum van Loon, inzake het slavernijverleden.
  
  

Activiteiten Naks-afdelingen en Naks Nederland April: Naks Nederland Konmakandra-bijeenkomst in Den Haag.
Deze activiteit werd gehouden om de aandacht te vestigen op het bestaan van Naks Nederland, waarbij de doelen en activiteiten werden uit eengezet en belicht. Naks Suriname en de ver tegenwoordiger van Naks in de Unesco-ICH Commissie hebben daarbij een online presentatie verzorgd.


Mei-juni: Theatervoorstelling ‘Fo Fasi fu Anyame’.
Deze theatervoorstelling is ontwikkeld door Naks-jongeren en in Theater Thalia opgevoerd, als voorloper van de tour naar Nederland in juli en augustus 2024


Mei: Cursus Tay Yu Angisa aan tienermoeders.
Deze cursus werd door Naks Akuba verzorgd voor deelnemers aan het Tienermoederproject van het ministerie van Arbeid, Werkgelegenheid en Jeugdzaken. De cursus was bedoeld om de tienermoeders in staat te stellen uit het binden van angisa wat inkomsten te genereren. Als stimulans konden zij hun angisa verkopen aan belangstellenden. Het volgende traject is een cursus angisa binden voor leerlingen van de Kennedyschool


Mei: Educatieve trip naar Kinini Paati en het dorp Gunsi gericht op het behoud van het erfgoed van het binnenland. Deze culturele uitwisseling was een waardevolle en inspirerende ervaring voor de jongeren van Naks en Gunsi en vond plaats in het kader van het project Veerkracht, gecoördineerd door de stichting Praktijk Dynamiek Therapie.


Mei: Naks Difrenti Siri.
Tijdens het bezoek van Ronald Snijders en Gerda Havertong uit Nederland in het kader van het project ‘Kinderspelen in het slavernij verleden’ heeft Naks Difrenti Siri een prachtig optreden verzorgd.


Juli: Naks Tak’ Tangi op 1 juli.
De jaarlijkse Tak’ Tangiwerd in het Naks Cen trum herdacht, waarbij onze voorouders wer den bedankt en geëerd voor hun heroïsche rol tijdens ons slavernijverleden.


Juli-augustus: Tour van Naks-jongeren naar Nederland.
Tour van Naks-jongeren naar Nederland Een afvaardiging van Naks-jongeren heeft een serie theateropvoeringen (‘Fo Fasi fu Anyame’) verzorgd in enkele grote steden in Nederland. De jongerendelegatie heeft ook lezingen ver zorgd over de banya- en laku-dans en opvoe dingsstijlen bij Afro-Surinamers. Dit gebeurde in samenwerking met de stichting Youth Get Together en Naks Nederland.


September: Deelname aan Artist in Residenceproject.
Onze Naks artistieke leider heeft deelgenomen aan het Artist in Residence-project van het Fonds voor Podiumkunsten (Nederland). Tij dens dit verblijf heeft hij waardevolle inzichten opgedaan met betrekking tot fondsenwerving, internationaal netwerken en gemeenschapsge richt werken en heeft hij zijn persoonlijke en professionele artistieke ontwikkeling kunnen verdiepen.


Oktober: Trainingen.
Door Naks is een training Equality & Sexism ver zorgd voor stafmedewerkers van een in Suri name gevestigd buitenlands bedrijf. De bibliothecaris van Naks heeft deelgenomen aan de training Community Bibliotheken in samenwerking met het Nationaal Archief Suriname.


November: diverse activiteiten.
Naks heeft in het kader van de MuseumNacht 2024 een workshop angisabinden en een mini expositie van Surinaamse iconen georganiseerd.


Naks Difrenti Siri verzorgde een optreden als onderdeel van de fundraising campagne van Huize Betheljada (meervoudig gehandicapte kinderen).


Naks Kaseko Loco vierde zijn dertigjarig be staan.


Naks Wan Rutu organiseerde een interne conditietraining met de bekende Chavella Lee, eerste Surinaamse vrouwelijke vechter met een internationale carrière.


November: Warming-up Festival Amsterdam.
De Naks-artistiek leider woonde van 7 tot en met 10 december het Warming-up Festival Am sterdam bij, met het oog op het eventueel ont wikkelen van een dergelijk festival voor Suriname in de toekomst.


December: Schrijfwedstrijd Sori Yu Talenti van de Clark Accord Foundation.
Naks verleende technische bijstand bij de orga nisatie van deze schrijfwedstrijd in het kader van het slavernijverleden.


Reguliere optredens en activiteiten Door enkele afdelingen van Naks, te weten Naks Kaseko Loco, Kwanzaa, Naks Alakondre Dans Ensemble en de Naks Difrenti Siri kinderzang dansgroep, werden regelmatig muziek-, zang- en dansoptredens ten behoeve van bedrijven, evenementen en verjaardagen verzorgd.

Naks Nederland In april heeft Naks Nederland een koto-workshop georganiseerd in Assen. In mei werden drie nieuwe bestuursleden van Naks Nederland geïnstalleerd. Naks Nederland heeft gezorgd voor de coördinatie van de tour van de Naks-jongeren naar Nederland in juli en augustus.


Grantangi!
Zonder de enthousiaste ondersteuning en inzet van de Naks-vrijwilligers (bestuur, afdelingen, werkgroepen, commissies, onder het motto Naks-Na-Mi-Na-Naks) en externe vrijwilligers, vaste sponsoren, donoren van projecten en samenwerkingspartners was het Naks niet gelukt om zoveel nuttige projecten en activiteiten uit te voeren in 2024.

Siegmien Staphorst Naks-voorzitter, december 2024

Voetnoot/colofon onderaan de pagina:
woensdag 8 januari / donderdag 9 januari 2025 DWT A7 NAKS ORGANISATIE VOOR GEMEENSCHAPSWERK De rubriek 'Cultureel erfgoed van Naks' verschijnt op elke eerste woensdag van de maand. Redactie: Astrid Elstak-Lie Pauw Sam. Vaste medewerkers: Jerry Dewnarain, Rachel Geerferie [Gefferrie], Corine Spoor, Siegmien Staphorst. Layout: DWT