‘Waar het om gaat is schoon schip te maken met het verleden’

Bron: ncr.nl van 07 oktober 2020 door Arjen Ribbens

Vier vragen aan Lilian Gonçalves-Ho Kang You was voorzitter van de adviescommissie teruggavebeleid van koloniaal roofgoed.

Juriste Lilian Gonçalves-Ho Kang You (1946) was de voorzitter van de adviescommissie die minister Van Engelshoven woensdag adviseerde over teruggavebeleid van koloniaal roofgoed. Vier vragen.

Waarom heeft het zo lang geduurd voordat een restitutiebeleid bespreekbaar werd?

„Geen idee, dat moet u de minister vragen. Ja, het verbaast me dat de tijd er nu pas rijp voor is. De koloniale tijd heeft vier eeuwen geduurd.”

Het voorgestelde teruggavebeleid voor rijksbezit kan volgens uw rapport richtinggevend zijn voor erfgoed in particulier bezit. Heeft u een advies voor handelaren en verzamelaars die zich ongemakkelijk beginnen te voelen met hun bezittingen?

„Daar ben ik erg voorzichtig in. Het rapport concentreert zich op rijksbezit. Als ik zelf objecten uit de koloniale tijd had, zou ik langzamerhand wel willen weten of deze al dan niet geroofd zijn. Je hoeft je overigens niet bij voorbaat schuldig te voelen als je zelf nooit op expeditie bent geweest. Waar het om gaat is schoon schip te maken met het verleden.”

Toen museum Nusantara in Delft de deuren sloot en 14.000 cultuurgoederen cadeau wilde doen, toonde geen enkel Indonesisch museum belangstelling. Het Nationaal Museum van Wereldculturen deed anderhalf jaar geleden een internationale oproep om goederen bij hen te claimen. Het resultaat: nul teruggaveverzoeken. Zijn we niet druk met het sussen van ons geweten?

„Misschien wel. Maar daar is niks tegen, er zijn ergere dingen dan het sussen van ons geweten. Als de minister dit beleidskader accepteert biedt het helderheid, voor alle betrokken partijen. De drempel om te claimen wordt dan lager.”

U bent in Suriname geboren. Is er een voorwerp in Nederlandse musea waarvan u zelf hoopt dat het snel naar Paramaribo verkast?

„Nee. Maar ik weet dat er in Suriname heel weinig is. En in de depots hier heb ik veel gezien wat kan helpen om de Surinamers kennis te laten nemen van hun eigen cultuur en de gedeelde geschiedenis.”