Serquiño Yspol schrijft thesis voor iedereen

14/06/2020 20:57 – Tascha Aveloo

Serquiño Yspol kreeg een acht voor zijn thesis 'Pyai, pyai w'e go pyai den'.

Serquiño Yspol kreeg een acht voor zijn thesis ‘Pyai, pyai w’e go pyai den’. Foto: Tascha Aveloo  

PARAMARIBO – Met trots verdedigt Serquiño Yspol zijn thesis ‘Pyai, pyai w’e go pyai den’. Gehuld in een witte schouderdoek met de karakteriserende franjes en veren op de rug, staat hij eerst stil bij een mini altaar oftewel een begi waar hij eer geeft aan de voorouders. “Het is een plek waar je winti kan vragen om hulp.”

De begi bestond uit een godo (een stok met een kalebas eraan), een met veren beklede spiegel en een schouderdoekje over een mand met onder meer geestelijke attributen. Yspol studeerde af aan de Anton de Kom Universiteit als socioloog. Hij presenteerde een kwalitatief onderzoek naar de sociale oorzaken van het kennisgebrek over de pyai bij de Afro-Surinaamse wintigelovigen in Paramaribo en kreeg een acht.

Yspol is lid van de culturele organisatie Naks waar hij artistiek zangleider is van de groep Ala Firi. “Ik sloot me bij de organisatie aan om mijn nieuwsgierigheid te bevredigen. Ik wilde weten wat de Afro-Surinaamse cultuur inhield. Je hoort vanuit de geschiedenis dat de Afro-Surinamers met hun eigen cultuur en spiritualiteit naar Suriname kwamen. Ik wilde weten wat dat precies inhoudt, want ervoer een mate van ontevredenheid in mijn geestelijke beleving van het Christendom.”

Na op bezoek te zijn gegaan bij Naks, besloot Yspol zich aan te sluiten als lid van Wan Rutu en later bij Ala Firi. “Ik heb geleerd wat winti precies inhoudt. Ik vond het bijzonder, dat ik de informatie kon toepassen in de praktijk.” Op de middelbare school maakte Yspol kennis met maatschappijleer, later sociologie. “Met alle respect voor de leerkracht; hoewel de presentatie saai was, wist ik zeker, dat er meer uit te halen was.”

Hij besloot toen om deze “saaie studie” te doen. “Ik dacht laat me iets onorthodox doen en bestuderen wat zo saai lijkt.” Zijn gevoel werd bewaarheid, want de studie was veel aangenamer dan wat hij op school had ervaren. Er werden levendige vrije discussies toegestaan en aangemoedigd en gezellige medestudenten maakten het alleen maar leuker. “Ik leerde onder meer nadenken over hoe besluiten tot stand komen. Voor mij was belangrijk hoe ik me binnen de samenleving op papier en in de praktijk kon handhaven.”

Na ruim vier jaar heeft hij ondanks de moeilijke momenten zijn bul op zak. “Er waren momenten waarop ik twijfelde aan mezelf.” De keus viel op dit onderwerp, omdat hij de waardevolle informatie bij Naks verkregen, graag met anderen wilde delen, maar ook de discrepanties wilde verkleinen. Als hij weleens een winti prey bezocht, constateerde hij dat mensen vaak hun eigen invulling gaven en er ook felle discussies waren over wat wel of niet zo hoorde.

Yspol: “Die discussies eindigden niet altijd even vredig. Door de thesis – vanaf mijn eerste jaar wist ik dat die over winti zou gaan- wilde ik enkele dingen zwart op wit vast leggen.” Voor het vak antropologie werd er onderzoek gedaan in inheemse dorpen. “Ik ging naar Pierrekondre en besloot onderzoek te doen naar de pyai die bekend staan om hun kennis.”

Het was niet duidelijk waarom hij gekozen had voor de pyai, maar het opmerkelijke is wel, dat ruim 95 procent van de onderzoekingen te maken hebben met winti.  Yspol had binnen enkele weken toestemming om zijn onderzoek te doen en ervoer zowel enthousiasme als ondersteuning. “Ik denk dat als er geen Covid-19-situatie was, er een tent geplaatst had moeten worden voor al de mensen die erbij wilden zijn.”

Yspol heeft eerst onderzocht wat hij zelf wilde weten. “Ik wil dat we kritischer moeten worden. Waarom kan de Hindostaan gewoon met zijn beelden en bloemen bezig zijn; de Javaan gewoon zijn Jaran Kepang presenteren? Maar de Afro-Surinamer durft over het algemeen niet met zijn krabasi op zijn erf te lopen.”

De onderzoeker gelooft “dat we eruit komen”. Hij heeft getracht zijn onderzoeksresultaten zo simpel mogelijk weer te geven, zodat ook leken de informatie begrijpen. “Ik heb een thesis proberen te schrijven, die voor de gemiddelde Surinamer niet al te technisch is.” Met dit gegeven, streeft hij zijn doel van kennisoverdracht na.