PLANTAGE LA PROSPERITE (BERSABA EN OMGEVING) 131 JAAR GEKOCHT DOOR 9 VOOROUDERS

Plantage Prosperité (Bersaba) bestaat al bijna 300 jaar, maar op zondag 19 mei herdenken de erfgenamen dat negen voorouders de plantage 131 jaar geleden hebben gekocht en hiermee een stevige basis hebben gelegd voor hun nazaten. Het huidig plantagebestuur, ingesteld op 13 januari 2013, onder leiding van Elviera Sandie, organiseerde op deze dag een famiri dey, waarbij alle nazaten van de kopers elkaar konden ontmoeten, de familiebanden aansterken en bovenal van gedachten wisse­len over de toekomst van hun geliefde plantage.

Elviera Sandie

Bij de honderdjarige herden­king van de plantage, is er een monument geplaatst om de negen kopers te herdenken, maar er is nadien nog weinig eer betoond. Wij willen de herden­kingsdag tot een jaarlijks evene­ment maken” aldus Sandie die stelt dat het best als voorbeeld mag dienen voor andere plantages waar het historisch zelfbewustzijn weer moet groeien.

Plantage La Prosperite 1De familiedag, mei 2013, begon met een kerkdienst tien uur in de kerk van Bersaba, waarbij mevr. Cornelia Pinas, secretaris is van het plantage bestuur voorging in de dienst. Ter ere van de planta­gekopers werd er op traditionele wijze een bloemenhulde gebracht bij het monument, waarna er ’s middags diverse sport- en spelac­tiviteiten werden georganiseerd. De dag werd afgesloten met een optreden van KWASIBA, de ka­wina band van La Prosperite.
De familiedag is een fundraising­activiteit met als doel om naast de saamhorigheid ook middelen tegenereren om het jaarplan uit te voeren. Door historische gege­vens over de plantage te vergaren en verbetering van de samen­werking met erfgenamen, wil het bestuur economische activiteiten ontplooien in o.m. de landbouw-, de visserij – en de houtsector, als­mede het toerisme.

Geschiedenis
LA PROSPERITE is een voorma­lige Houtplantage gelegen aan de Boven-Para met als bijbehorende 5 gronden: Maretraite, Meinder­schoop, Kweeklust, 240 hectaren aan de Saramaccarivier en na­tuurlijk ook Bersaba. De acte van eigendom werd op 19 mei 1882 getekend. (register c27, nr.337) en de plantage werd voor een totaal bedrag van FL.3.250,75 gekocht.
Het proces van koop en verkoop startte op 13 augustus 1880, waar­bij de 9 kopers de eerste van in totaal 4 aflossingen pleegden, om uiteindelijk op 28 juli 1882 de sal­do tegoeden te betalen. Kennelijk was het vertrouwen zo groot dat de verkoper reeds op 19 mei 1882 tot officiële verkoop overging, terwijl de aflossingen nog moesten plaatsvinden. De 2e aflossing was op 16 November 1881, de derde op 22 april 1882 en de vierde op 28 juli 1883.
De kopers breidden het gebied verder uit, door op 12 maart 1885 plantage Kweeklust te kopen voor een bedrag van FL.1.200,- . Dit gebied, gelegen langs de huidige Indira Ghandiweg vanaf km.35, werd vanaf toen ook deel van de boedel.

De rol van de Evangelische Broe­der Gemeente Suriname (EBGS)
Er zijn 3 perioden in de ontwikke­ling van de EBGS te onderschei­den.

De eerste periode, tussen 1735- 1825, kenmerkte zich door weinig steun van de planters/overheid aan de EBGS, terwijl er in de tweede periode tussen 1825-1863, een toename van overheidssteun plaatsvond, waardoor het aan­tal missionarissen groeide en de activiteiten zich uitbreidden naar de plantages. Tenslotte werd in de derde periode, tussen 1863-1900, een grotere invloed van de EBGS genoteerd, want naast de activitei­ten van de dominee werden ook activiteiten binnen het onderwijs en de gezondheidszorg ontplooid (Johannes Postma :Slavery, Reli­gion and abolition in Suriname, New West Indian Guide/Nieuwe West Indische Gids vol. 71 no. 3 & 4 (1997).

Vestiging van de plantage in 1858: ideaal voor de EBGS.
In La Prosperite heeft de EBGS zich in de 2e periode gevestigd op de plantage, want de toenmalige eigenaar, Tjark Jansen Sluyters schonk in maart 1858, via Broeder Clemens, een stuk grond, gele­gen aan de Coropina rivier aan de EBGS. De activiteiten startten meteen door de bouw van de kerk, die werd ingewijd op 27 juni 1858 door Br. Glocker die genoteerd staat als de eerste zendeling (uit: missionblatt 1858). De naam Bersaba werd toegekend aan het gebied en deze naam is afgeleid van Genesis 21:33,34. (Johannes Postma : Slavery, Religion and abolition in Suriname, New West Indian Guide/Nieuwe West Indische Gids vol. 71 no. 3 & 4 (1997) .
La Prosperite was ideaal voor de EBGS zending, omdat het slechts twee dagen varen was vanuit Paramaribo en omdat in dat gebied geen tropische ziekten zoals filaria, malaria en lepra voorkwamen. Bersaba werd al gauw het centrum van de EBGS in de Para. De bewoners werden door de EBGS gekarakteriseerd als trouw en hard werkend. In Bersaba heeft deze eigenschap erin geresulteerd dat de dorpelingen zelf (d.w.z. zonder steun van de EBGS) hun kleuterschool (fröbelschool) hebben gebouwd rond 1940.

EBGS en Winti godsdienst
De geschiedenis van La Prospe­rite markeert een gewelddadige ontmoeting tussen de EBGS en de Winti godsdienst, rond 1858. Om dorpelingen tot bekering te dwingen werden zij zodanig geïntimideerd dat velen hun persoonlijke wintigerelateerde goederen en bezittingen moesten verbranden. In sommige gevallen gingen de dominees zover dat enkele winti­oso’s werden verbrand. De Wintibelijders in de plantage verhuisden sommige winti’s naar bomen (uit: Elviera Sandie (1993): Bersaba).

Toch heeft dit er niet in geresul­teerd dat de Winti godsdienst verdween, want er ontstond een voortuin- en achtertuinreligie zoals door Dr.Jones King werd aangegeven (Jones, J.F. – Kwakoe en Christus,n.d.). In de voortuin bleven dorpelingen hun christelij­ke godsdienst trouw door zondags de kerkdiensten te bezoeken. In de achtertuin werden zaterdagavond wintirituelen gehouden diep in de bossen van de plantage.

Een tweede voorbeeld vormt het verbod dat werd ingesteld door Broeder Heidrich, voorganger en ressortleider van Para omstreeks 1935: “ Stampen en draven, zik-zak lopen, zingen van Sebi dei en Aiti dei liederen is niet bijbels, ongebruikelijk, heidens en onaanvaardbaar”. Verder gold dat bij Christelijke begrafenissen het afleggen met alcohol verbo­den was, maar formaline wel en het dragen van de lijkkist moest rustig en via de kortste weg naar de begraafplaats plaatsvinden(uit: EBGS archieven van Bersaba, EBGS archief).

Huidige bestuur gericht op grote ontwikkeling van de plantage
Het huidige bestuur bestaande uit: Elviera Sandie, voorzitter; Desmond Plet, ondervoorzitter; Cornelia Pinas, secretaris; Jennifer Warning, penningmeester; Monique Pireau, 2e ondervoorzitter; Roy Pocornie, 2e secretaris; Juanita Fabies, 2e penningmeester, Sieglien Hay­nes, commissaris en Edwardina Pengel, commissaris is van plan om de plantage tot grote ontwikkeling te brengen: “Het is onze uitdaging om te laten zien dat La Prosperité in 2013 vele malen meer het aankoopbedrag waard is en de nazaten hun eigen ontwikkeling op deze basis kunnen vooruit stuwen ”, aldus de nieuwe voorzitter van het plantagebestuur.

NAKS TORI no.12, 2013 editie