Oud NAKS-er Helouise Holband heengegaan

Helouise HolbandOp 1 mei 2015 is Helouise Holband, veelal bekend als M’ma Hille, de bekendste icoon van het winti-idioom, kalm en zacht overleden. Vrouw Wiesje, zoals intimi haar ook noemden, werd 89 jaar geleden op 24 november 1925 in Suriname geboren. Vanaf het begin van de jaren 70 tot haar overlijden woonde ze in de Bijlmermeer te Amsterdam Zuidoost (Nederland). Op 25 april 2014 werd vrouw Wiesje voor haar bijzondere verdiensten nog benoemd tot Lid in de Orde van Oranje Nassau.

Helouise heeft met haar zang- en acteertalent een emancipatorische bijdrage geleverd aan de winti. Niet alleen met het zingen van wintiliederen, maar ook met het opvoeren van lobisingi, de Afrikaans-Surinaamse vorm van komische opera. Vroeger was het vrouwen alleen toegestaan om lobisingi of wintiliederen tijdens voorstellingen te zingen als dat aan hun sexe was voorbehouden. M’ma Hille brak met die traditie en zong tijdens de prey (rituele bijeenkomsten) vrijwel álle liederen. Een opmerkelijke religieuze en muzikale emancipatie van vrouwen, die niet onopgemerkt bleef. Het kreeg navolging.

(Lobisingi is ontstaan uit het du (de oude Surinaamse vorm van commedia dell’arte) en kan worden beschouwd als een arme lui’s kameropera met recitatieven en aria’s, begeleid door een klein koperorkest, het zogeheten ‘koor’. De Amerikaanse antropoloog Melville Jean Herskovits (1895 – 1963) typeerde de lobisingi in een publicatie van 1936 als ‘an established form of social criticism by ridicule bearing’)

ABAISA
In die jaren ’70 richtte vrouw Wiesje de vereniging Abaisa op. Een organisatie die zich inzette voor behoud van de Afro-Surinaamse cultuur in Nederland. Haar doel was om de cultuur middels zang, dans en winti aan volgende generaties over te dragen. M’ma Hille beschikte niet alleen over een groot en fenomenaal stemgeluid – uitermate geschikt voor het zingen van deze liederen-, maar ook over een immens reservoir aan wintiliederen. Zij beweerde ooit een week lang de vele winti’s te kunnen prijzen door middel van zang zonder een lied te dubbelen. Als drijvende kracht, leidster en voorzangeres van de groep Abaisa verzorgde ze optredens door het hele land.

BETHANIA
In 1981 richtte ze ook ‘Bethania’ op. Dit is de 1e Surinaamse Lijkbewassersvereniging in Nederland. Hiermee zette ze de trend voor het bewassen van overledenen, geheel volgens Surinaamse rituelen en tradities. Ze verzorgde de opvang van nabestaanden met de daarbij behorende rituelen opdat zij rust konden vinden bij hun verwerking.

MONUMENT van BESEF
In 2003 had Helouise Holband de leiding van de rituele inwijding van het monument van Besef op het Surinameplein in Amsterdam. Het monument dat op initiatief van het 30juni/1juli comité is gerealiseerd voor het bevorderen van het historisch besef van verbondenheid tussen Nederland, Suriname en ‘de Antillen’.

M’ma ‘Hille’ Holband bouwde in haar zeer bewogen leven met haar bijzondere kennis en verdiensten veel gezag op. En wordt daarom met recht beschouwd als een absolute icoon in de Afro Surinaamse cultuur.

May her soul rest in peace.