Lezing Andre Mosis ihkv de Dag der Marrons 2018

André Mosis (sinds 1980 werkzaam bij Cultuurstudies in Suriname en vanaf 1990 in de culturele sector in Nederland).

 “Ik ben cultuuradviseur, percussiedocent, theatermaker en beeldend kunstenaar. Na afronding van de opleiding voor wereldmuziekdocenten…

DE COLLECTIEVE NAAM MARRONS IS DE IDENTITEIT VAN ALLE VRIJHEIDSSDTRIJDERS DIE VANUIT MARRONAGE SUCCESVOL GEVOCHTIGEN HEBBEN VOOR DE VRIJHEID.

Ik zal het hebben over Marronage, een ingreep uit de slavernijgeschiedenis, die gezien wordt als het meest succesvol verzet tegen onderdrukking en dehumanisering. De eerste organisaties van de tot slaafgemaakte Afrikanen die hebben geleid tot het vormen van eenheid, broederschap, verbondenheid, betrokkenheid en vrijheid, komen voort uit de Marronage. De betekenis die ik geef aan het begrip marronage is ‘moedwillig vluchten van een slavenplantage en de plantage-eigenaar de oorlog verklaren’. De naam Marrons is slecht, het is afgeleid van cimarron, loslopend vee. Marronage daarentegen was het meest succesvol verzet tegen de slavernij.

Marrons
Behalve de oorspronkelijke bevolking, de Amerindians, wonen in het binnenland van Suriname zes stammen Afro- Surinamers, die zichzelf noemen: Saamaka, Matawai, Kwinti, Okanisi (N’Djuka), Pamaka en Aluku. Aan alle termen die de koloniale overheid en overige overheden als verzamelnaam hebben gebruikt voor deze zes stammen kleven bezwaren. Sommige van de verzamelnamen zijn mensonterend, anderen wekken associaties met racisme en weer anderen die een politieke lading hebben.

  • Gespuis, weggelopen slaven is mensonterend
  • Bosnegers wekt associaties met racisme,
  • Boscreolen is niet voldoende bekend,
  • Businengee is niet voldoende bekend,
  • Fiiman Paansu is niet voldoende bekend,
  • Loweman Paansu is niet voldoende bekend,
  • Boslandcreolen heeft een politieke lading,
  • Afro- Surinamers is niet specifiek genoeg,
  • Bush- Afro- Americans is een internationale, politiek correcte term- maar wel erg lang.
  • De term Marrons is eigenlijk out-dated- aangezien men sedert de afschaffing van de slavernij niet meer kan spreken van “weggelopen (menselijk) vee”.

Desondanks heb ik gekozen voor deze aanduiding omdat “Marrons” (“Maroons” in het Engels) in het Caribisch gebied een zelfgekozen geuzennaam is die uitdrukking geeft aan besef van de historische betekenis van de vrijheidsstrijd van de ‘Tot Slaafgemaakte Afrikanen’.

Marron is de identiteit van de overwinnaars van de vrijheidsstrijd. Wereldwijd zijn het overwinnaars die geschiedenis schrijven. Daarom moeten wij zelf onze geschiedenis schrijven .v.w.b. de vrijheidsstrijd van de Marrons. Of de naam slecht is of niet “wij geven een betekenis aan die voor ons goed is en dat is de identiteit van de vrijheidsstrijders die succesvol gestreden hebben”

 

André Mosis