GAAN BONUMAN WEL OF NIET OP RECES?

In Dagblad Suriname van 17 december 2013 verscheen een artikel waarin werd aangegeven dat  er bJacintha Liauw, Lucia Sandel-Baal, Nadia Rostam, FJ Rampersad, Samantha Arduin, Iris Nazir, Brigitte Nums liked this post innen de wintireligie de laatste twee weken van het jaar niet gewerkt wordt. De ‘werkers’ gaan op reces. Volgens sommigen heeft dit te maken met de Kerst en de geboorte van Jezus en dat alle aandacht daar naar toe zou moeten gaan, aldus het Dagblad.

Ramon Mac Nack: het klopt niet
Volgens Ramon Macknack, één van de geestelijke leiders binnen de winticultuur met een eigen centrum genaamd Kunje Akata, klopt dat niet. ‘Men moet het meer zien als een soort rustpauze, een vakantie waarbij het afgelopen jaar geanalyseerd en geëvalueerd wordt.” Hij geeft aan dat het er ook mee te maken heeft dat binnen de wintireligie geloofd wordt dat de winti’s of de bigisma (de voorouders) ook rust nodig hebben. “Daarnaast moeten zij, de winti’s of engelen, zelf ook verantwoording afleggen aan de Schepper. Zij trekken zich even terug.“ (Geciteerd uit Dagblad Suriname d.d. 17 december 2013).

Juliën Zaalman: verbaasd en ontsteld
De heer Juliën Zaalman van de organisatie Tata Kwasi ku Tata Tinsensi geeft een uitgebreidere reactie op deze stelling van het Dagblad Suriname. Omdat hij een brief gestuurd heeft naar de redactie van NAKS Tori hebben wij besloten de brief in zijn geheel op te nemen. Zaalman:
“Dit is het zoveelste bewijs dat velen niet weten wat Winti precies inhoudt. Zelfs degenen die het geloof uitdragen, begrijpen veelal de essentie van hetgeen ze uitdragen niet. Winti is een religieussysteem dat zich grotendeels heeft ontwikkeld in de slavenperiode en dat de basis toen was om de onderdrukten een geloofshouvast te bieden zich tegen het grote onrecht van hun inhumaniteit te verzetten. Dat is hun gelukt door vooral morele wapens in de strijd te gooien. Winti gaat er vanuit dat Anana de wereld geschapen heeft en daar te midden staat de mens als een deel van de schepping.

Bonuman gaat nooit met vakantie
De bonuman is de geestelijke leider die geroepen is om het geloof uit te dragen en geestelijk onderricht te geven aan degenen die volgens de wintiprincipes tot geloof willen komen in Anana. Deze roeping gaat namelijk nooit op vakantie, omdat het een gegeven is van Anana zelf welke alleen aan uitverkorenen is voorbehouden. De bonuman wordt geacht ervoor te zorgen dat waarden en normen en de daarbij behorende zedelijke waarborgen, als basis dienen bij de verkondiging. Winti kent geen ‘engelen’ en is ook geen bedrijf waar ‘werkers’ op reces gaan. Dat is zeer absurd en beledigend naar het geloof toe. Belijders die zoeken naar geestelijke voldoening en rust en hierdoor een houvast vinden om een liefdevol leven vol toewijding en opofferingsgezindheid tegemoet te gaan, hebben altijd toegang tot een bonuman die de verantwoordelijkheid van zijn roeping beseft, al waar hij zich ook mag bevinden. In Winti gaat het niet om het enge belang ‘de grootste beloning …, is als iemand in leven blijft!’  of ‘… zien als een soort EHBO waar mensen meer dood dan levend worden binnengedragen.’ (zie enkele passages in het bedoelde artikel van Dagblad Suriname).

Bonuman is er niet voor EHBO-achtige toestanden
In Winti gaat het erom de mens geestelijk te voeden, zijn contact met Anana, de Schepper van het heelal, niet te verliezen en op welke wijze de eigen waarde te beseffen door levenstaken op een juiste wijze uit te voeren.
Met het woord ‘winti’ wordt behalve het religieussysteem ook bedoeld de geestelijke invloeden die worden afgeleid van Ananas kracht. Via deze invloeden/winti zorgt Anana ervoor dat het leven bruist van activiteiten en energie. De mens is daar bewust van via zijn akara (zijn persoonlijke-ik/geestelijke identiteit) en ontvangt van de winti die zijn akara omgeven de benodigde energie om zijn levenstaken te kunnen vervullen. Zonder de winti zou dat een ‘lege’ invulling zijn. De belangrijkste taak van een bonuman is dus niet simpelweg zorgen dat iemand in leven blijft door EHBO-achtige toestanden, maar dat de mens zich op een juiste manier van zijn levenstaken kwijt, zodat het leven stand houdt door voortleving.

Verkeerde uitleg rechttrekken
Tata Kwasi ku Tata Tinsensi voelt zich daarom geroepen om verkeerde interpretaties van het geloof op een juiste wijze te verwoorden. Vroeger was het een gewoonte in de pranasi om op gezette tijden de kondre geestelijk te reinigen van alle denkbaar kwaad. De activiteiten waren de krin-kondre, kondre-wasi en de verschillende posu-presi werden van nieuwe pangi-krosi voorzien. Ter afsluiting werd een kondre-prey gegeven met als doel de saamhorigheid tussen het geestelijke milieu en de pranasi bewoners te bekrachtigen, teneinde te kunnen uitkijken naar een vruchtbare toekomst.

Het is begrijpelijk dat in deze periode de focus niet gericht is op individuele geestelijke samenkomsten, maar op het gemeenschappelijke bijeenkomsten die van hogere waarde zijn, waarbij ook de kondre-bonuman een ‘wasi’ neemt voor een ‘schone’ lei. Dat is de essentie van de sroto-wroko: een bonuman trekt zich terug om zich geestelijk te reinigen en te bezinnen om meer kracht te putten uit de Kracht van Anana. Dit proces wordt genoemd: ‘a e seti konfo-begi nanga en srefi.’  Dat maakt dat hij met vernieuwde kracht kan voldoen aan dat waartoe hij geroepen is. Het gaat om zelfreiniging en –onthouding in een afgebakende periode en in deze periode weet een bonuman wat wel of niet kan/mag. Maar dat betekent niet op ‘reces gaan’ of dat ‘winti moeten rusten’. Winti rusten nooit, omdat het onderdeel is van het leven: het is Anana’s kracht die maakt dat het leven invullingen kent. En leven gaat gewoon door.

Winti in 2014
2014 zal een jaar moeten worden met grote vooruitzichten en een juist streven, waarbij Winti (de religie) haar bijdrage hiertoe nooit en te nimmer zal verzaken. Winti kent haar maatschappelijke verantwoordelijkheid en gaat die niet uit de weg. Het behouden van het geestelijke evenwicht tussen de verschillende bevolkingsgroepen en denominaties, zal altijd prioriteit blijven en maatschappelijke vraagstukken zoals huiselijk geweld, armoede, verbetering van de positie van de vrouw in de samenleving behoren tot het welzijnsvraagstuk waar voortvarend gewerkt wordt aan de verbetering ervan.

Paramaribo, 17 december 2013

Het bestuur van
Tata Kwasi ku Tata Tinsensi
Juliën Zaalman