Februari 2021 – Dorus Vrede

Dorus Vrede

16 februwari 1949, Lombë – 29 marti 2020, Paramaribo

Skrifiman – puwemaman fu a dwengi froysi fu den Maron

Dorus Monseigneur Vrede si krin fu dey tapu a dey di fiskari Stephanus Kuijpers doro na a kondre Lombë. Datmeki Vrede kisi a nen tu fu Monseigneur.

Na ini 1964, a transmigratie ben teki presi, sobun, a Afobakadam ben skotu fu a Van Blommenstein Stuwmeer dan lanti ben froysi den  Maron fu 28 dorpu fu ben sungu den dorpu disi fu têgo.

Vrede go tan na a froysi dorpu Nyun-Lombë. Bakaten a go libi na Paramaribo pe a teki en papira leki yepi-skoromeystri na ini a yari 1971. A ben prati leri na Paramaribo, dan fu 1980 te a yari 1985 a ben de ede skoromeystri fu a dorpu Yaw Yaw.

Vrede meki en nen leki skrifiman-puwemaman di leki Sramaka Maron skrifi fini fini fu den ati sôro di den sma disi firi fu di a stuwmeer ben bow. A poti den tori fu en na ini den buku: Als ik zwijg bloedt mijn hart (1977) nanga Rond het sterfbed van mijn dorp (1986). A buku Otobanda, De andere oever (1992) abi puwema na ini Sranantongo, Sramaka, Awkansi nanga Kromanti.

Vrede ben teki bigi prati na ini den kino Brokopondo, verhalen van een verdronken land (1992) nanga Stenen hebben wetten (2018) fu den fositen tori fu loweman pransun di den granwan abra gi yonguwan.

Schrijver-dichter over de transmigratie van de Marrons

Dorus Monseigneur Vrede werd geboren op de dag dat vicaris Stephanus Kuijpers in het dorp Lombë aankwam. Vrede kreeg daarom ook de naam Monseigneur mee. In 1964 begon de transmigratie van de Saramakaners toen de Afobakadam van het Van Blommesteinstuwmeer werd gesloten en 28 dorpen voorgoed onder water verdwenen. Vrede vertrok naar het transmigratiedorp Nyun-Lombë en later naar Paramaribo waar hij in 1971 hulponderwijzer werd. Hij gaf les in Paramaribo en was van 1980 tot 1985 schoolhoofd in het dorp Yaw Yaw.

Vrede vestigde zijn naam als de schrijver-dichter die vanuit het perspectief van de marronstam der Saramaccaners het leed beschreef dat zij hebben ervaren door de aanleg van het stuwmeer. Zijn verhalen zijn gebundeld in Als ik zwijg bloedt mijn hart (1977) en Rond het sterfbed van mijn dorp (1986). Zijn bundel Otobanda, De andere oever (1992) bevat gedichten in het Sranantongo, Saramakaans, Aukaans en
Kromanti.

Vrede speelde een hoofdrol in de documentaires Brokopondo, verhalen van een verdronken land (1994) en Stenen hebben Wetten (2018) over de orale geschiedenis van de Marrons.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2021