Keti Koti Activiteiten

Hierbij een overzicht van activiteiten  in het kader van Keti Koti 2019:

  • 29 juni: Prodo Banya om 16:00 uur door NAKS, locatie NAKS Centrum Thomsonstraat 8 – Paramaribo
  • 29 juni: Haar en identiteit om 20.00 uur door Tea Naturals, locatie Tea Salon, Indira Gandhiweg 320
  • 30 juni: Fakkelloop om 22.00 uur door C.Toney Centrum, locatie Poelepantje
  • 1 juli: Taki Tangi om 11.00 uur door NAKS, locatie Fort Zeelandia – Paramaribo
  • 1 juli: Keti Koti om 09.00 uur door FAS, locatie Kwakoeplein, Dr. Sophie Redmondstraat

 

Cursus Tay Yu Angisa door NAKS Afdeling AKUBA

Cursus Tay Yu Angisa verzorgd door de NAKS Afdeling AKUBA aan 66 leerlingen van de Zinniaschool op 21 juni 2019.

Naks Wan Rutu zet ingi banya in schijnwerpers

PARAMARIBO – Elementen van de inheemse cultuur zijn opgenomen in de Afro-Surinaamse cultuur. Tijdens de slavernij werden de tot slaaf gemaakte Afrikanen door inheemsen begeleid bij hun zoektocht naar vrijheid. De Afro-Surinaamse cultuur kent veel variëteiten van muziek, zang- en dansstijlen.

Een van de dansstijlen die vroeger als sociale en ontspanningsdans vaak werd beoefend is de banya. Voor de zesde editie Prodo Banya (voorheen Prisiri Banya) plaatst Naks Wan Rutu de minder bekende ingi banya op 29 juni in de schijnwerpers. Als voorloper van deze Prodo Banya zijn er op 12 en 19 mei workshops in banya– en kanga-dans in Naks.

De jongerenafdeling van Naks is nu ruim zeven jaar bezig de gemeenschap kennis te laten maken met de banya als sociale dans en ontspanningsdans, zoals die vroeger op de plantages werden beoefend. “We hebben gemerkt dat mensen nog steeds vasthouden dat de banya een religieuze oorsprong heeft, omdat het tegenwoordig als onderdeel van de voorouderherdenking wordt gedanst”, vertelt Darrel Geldorp, artistiek leider van Naks Wan Rutu.

“Veel mensen hebben over de ingi banya gehoord, maar weten niet precies wat het allemaal inhoudt, vandaar dat we na de dansworkshops ook een info bijeenkomst zullen houden over wat deze ingi banyaallemaal inhoudt”, zegt hij. In de dansworkshops worden de basisstappen van de dansstijlen gegeven, maar ook de liederen.

De banya-dans is een zijdelingse beweging, waarbij de voeten een slepende beweging naar achteren maken. Onder meer voor de Du was de banya-dans belangrijk. De Du is een Afro-Surinaamse musical die werd geleid door de ‘Sisi’ (concubine van de masra, meestal een mulat) en werd opgevoerd tijdens feestdagen.

Tegenwoordig wordt de banya gespeeld en gedanst tijdens rituelen behorende bij de voorouderverering. Ook de kanga is ooit met een religieuze inslag begonnen: het waren spelletjes om de kinderen spelenderwijs voor te bereiden op hun verdere leven. Zo leerden ze niet alleen de levenslessen maar werden op deze manier ook lichaam en geest gezond gehouden.

In de afgelopen zeven jaar heeft de artistiek leider een toenemende belangstelling gemerkt voor de dansworkshops. Voor hem is dit een indicatie dat Naks hiermee door moet gaan, vooral omdat dans onderdeel is van het Afro-Surinaams cultureel erfgoed. Omdat ze kennis van beide activiteiten hebben opgedaan, zijn de deelnemers uitgenodigd om mee te doen aan de culturele festiviteit op 29 juni in Naks.

Bron

Naks terug in de tijd met Fosten Kawina Neti

Iwan Esseboom, die vorig jaar nog door de Sranan Fosten Fesa tot Kasekolegende werd onderscheiden, zal ook bij de Fosten Kawina Neti optreden. Foto: dWT Archief

PARAMARIBO – Kawina muziek heeft een rijke cultuurgeschiedenis. De puur afro-Surinaamse volksmuziek is de voorloper van huidige populaire muziekstijlen als kaseko, kaskawi en kabula. Omdat de traditionele kawina niet meer zo vaak wordt bespeeld en het hierdoor verloren dreigt te gaan, organiseert Naks op 2 juni de Fosten Kawina Neti. “Met dit evenement brengen we het publiek terug in de tijd van kawina legendes als Johan Zebeda, Olenski en anderen die de echte lalla kawna ten gehore brachten”, zegt Marjorie Peer, coördinator van het evenement.

Het evenement is onderdeel van de activiteiten van de Kriyoro Wiki met als thema A krakti fu wi kulturu. “We zeggen niet dat de huidige ontwikkelingen van de muziek fout zijn, want we gaan ook mee met de ontwikkelingen. Maar als instelling is het onze taak om het culturele erfgoed dat onze voorouders ons hebben nagelaten te beschermen en te behouden. Dat gaan we op die avond aan het publiek tonen”, zegt Peer.Kawina is pure afro-Surinaamse volksmuziek die na de afschaffing van de slavernij in 1863 verder tot ontwikkeling is gebracht. Tijdens de slavernij communiceerden de slaven met zang middels vraag en antwoord. Hierdoor is de traditionele kawina ontstaan die raakvlakken heeft met gospelmuziek in het meerstemmige vraag- en antwoordspel.

De muziek werd begeleid met traditionele percussieinstrumenten. Het vraag- en antwoordsysteem is daardoor uitgegroeid tot een ritmische dans. De teksten waren van oorsprong religieus en na de slavernij veranderden deze naar maatschappijkritische tot zelfs politieke passages.  De kawina is ook heel goed geïntegreerd bij andere bevolkingsgroepen in Suriname. De instrumenten die te pas komen bij kawna zijn de kwabangi, harkawna, kotkawna, timba, sek seki. Er wordt hierbij geen gebruik gemaakt van geluidsversterkers.

Het programma start om vier ’s middags. Hoewel het evenement het karakter van een show heeft, zullen de eerste twee uren wat formeler zijn.  “We hebben een heleboel top Surinaamse artiesten, maar we hebben een selectie gemaakt van een top tien kawina artiesten die liederen van de kawina legendes zullen vertolken. Twee van de vocalisten zijn zelfs zonen van legendes, die hun vader hebben zien optreden”, zegt Peer. Deze vocalisten betreffen Wendel Zebeda en Sjeetjes Mijnals. De overige artiesten die zullen optreden zijn Jeff Pocorni, Ruben ‘ Stoffy’ Muringen, Carlos Aaron, Iwan Esseboom, Judith Willems, Merelin Goring, Rodney Frederik, en Bryan Kratja.

“Van Esseboom hebben we een single, met een kasekonummer, die hij op kawinamuziek bespeelt. Zijn single dateert uit de jaren zeventig, tachtig en hij wordt in de gelegenheid gesteld om dat nummer weer voor het publiek te zingen”, zegt Peer.Ze benadrukt dat er in dit gedeelte authentieke kawna liederen ten gehore gebracht zullen worden. “Als de muziek wordt gespeeld zal men automatisch met de ritmes willen bewegen. Dat mag, maar we hebben ook een after-party, waar de gasten helemaal los op de dansvloer mogen gaan”, zegt Peer. In de after party treedt Naks Kwanzaa, dat momenteel erg in de lift is, op. Zij zijn een van de weinige groepen die nog traditionele kawinamuziek bespelen. Daarnaast treden Naks Kawina Loko en Sangrafu. De inkomsten van de show zullen aangewend worden voor de renovatie van de dansstudio van Naks.

Bron

NAKS doet mee aan 10 verkeersgeboden

 

Bron: De West d.d. 15 mei 2019

Kriyoro Wiki 2019 in teken van culturele diversiteit

 

Bron: De West d.d. 15 mei 2019

 

Koto als Immaterieel Erfgoed

Klik hierop om het artikel te lezen

Bron: SABAKU nr 59, mei-juli 2019