Onderzoek moet stadsslavernij Suriname blootleggen

PARAMARIBO – “Ieder plantagesysteem was afhankelijk van een stad, een bestuurlijk centrum. En in die stad had je ook slavernij en dat was ook zo in Suriname.” Dat stelde Karwan Fatah-Black tijdens een lezing bij het Nationaal Archief Suriname (NAS), schrijft het Nationaal Informatie Instituut (NII).

Fatah-Black, docent aan de universiteit van Leiden, gaf op 15 februari de inleiding “Eigendomsstrijd” – over slavernij, manumissie en emancipatie in Paramaribo. Fatah-Black onderzoekt de Nederlandse koloniale geschiedenis, in het bijzonder de slavernij. Hij verzorgt ook onderwijs over deze onderwerpen.

Bij onderzoek naar de slavernij is volgens de inleider altijd gekeken naar de plantages, maar niet naar het systeem dat de plantages bezat. Stadsslavernij zou altijd buiten beeld gebleven zijn bij historici. “Dat wil ik ook veranderen, omdat in die stad een vrije gemeenschap ontstond van gemanumitteerden, vrijgelatenen, die een weg naar vrijheid hadden gevonden en die eigenlijk de basis zijn gaan vormen van de groep die we vroeger wel stadscreolen noemden, dus de stedelijke Afro-Surinamers. En de geschiedenis van die stadsgemeenschap ontbreekt nog in de geschiedenisboeken”, vertelde de inleider volgens het NII.

Tanya Sitaram, hoofd Publieke Diensten van het NAS, ervaart het als positief dat er onderzoekers zijn, die graag meer over de Surinaamse geschiedenis willen vertellen en/of schrijven. Het Nationaal Archief biedt daarvoor de primaire bronnen. “Het is natuurlijk goed dat buitenlandse onderzoekers over Suriname onderzoek doen met de archieven, maar uiteindelijk is het onze geschiedenis en wij moeten het ook schrijven en herschrijven”, zegt zij tegen het NII.

De NAS-topper doet roept studenten en geïnteresseerden op. “Kom naar het nationaal archief en maak gebruik van die primaire bronnen die hier zijn en probeer ook vanuit jouw perspectief onderwerpen te belichten. Ook al is er al een onderzoek gedaan daarover. Je weet maar nooit wat jouw perspectief naar voren kan brengen of wat dat nieuwe is dat jij kunt vinden”, benadrukt Sitaram tegenover het NII.

De lezing van Fatah-Black is georganiseerd door het NAS in samenwerking met de studierichting Geschiedenis van de Faculteit der Humaniora van de Anton de Kom Universiteit van Suriname.

Bron: http://www.dwtonline.com/mobiel/?node=473936 d.d. 05/03/2019

Waarom eren wij onze helden niet?

Vandaag 22 februari is een goede dag om aan de orde te stellen waarom wij Surinamers onze helden niet meer eren. Vandaag is het immers de geboortedag van de nationale verzetsheld Anton de Kom. Hij is op 22 februari 1898 in Paramaribo geboren en heeft gedurende enige jaren zijn stempel gedrukt op de sociale geschiedenis van ons land. Hij was een gedegen strijder tegen onrecht en was vooral een natiebouwer bij uitstek.

Waarom worden de uiterst positieve kanten van deze nationale held vandaag niet door grote delen van onze gemeenschap aan de orde gesteld. Wij van de Nationale Reparatie Commissie vinden dit gedrag een groot gebrek in ons nationaal bewustzijn. Dit gaat namelijk om wat wij aanduiden als self-reparaties en heeft ook te maken met het kweken of aanwakkeren van historisch nationaal bewustzijn. De overheid zou mogelijk hierbij een handje kunnen helpen door 22 februari in het vervolg tot Anton de Kom dag uit te roepen. Op deze dag, die uiteraard geen nationale vrije dag wordt, zouden er dan uiteenlopende bewustwordingsactiviteiten kunnen worden georganiseerd, waarbij vooral de scholen zouden kunnen worden betrokken.

Voordat een regering tot het afkondigen van een Anton de Kom dag zou moeten komen is het wel gewenst dat er ten minste twee zaken in orde moeten worden gemaakt. In de eerste plaats moet wat wij eerder als een nationale schande hebben aangegeven in een goede staat worden gebracht. Het gaat in deze om het ouderlijk huis van Anton de Kom aan de Hofstraat. Vooral voor het historisch toerisme is het onacceptabel dat dit pand al Jaren aan het wegrotten is.

In de tweede plaats zal het standbeeld van Anton de Kom dat door ‘good old’ Erwin de Vries is gemaakt en nu al enkele jaren in een loods van Staatsolie ligt, moeten worden opgepoetst en een waardige plaats in het stadsbeeld moeten krijgen.
Wij hebben in ons land al zo weinig helden. Laten wij die wij hebben in ieder geval op een juist manier eren.

De Nationale Reparatie Commissie Suriname
Armand Zunder, voorzitter

Bron: http://www.starnieuws.com/index.php/welcome/index/nieuwsitem/51373

d.d. 22.02.19

 

Surinaamse Cultuuriconen op Waardige Wijze Geëerd

Surinaamse cultuuriconen

op waardige wijze geëerd

 

PARAMARIBO – De organisatie had zeventig stoelen geplaatst voor gasten, maar al gauw bleek dat er nog veel meer nodig waren omdat er nog mensen stonden. Zij wilden allemaal het Wan Grani-evenement bijwonen waarbij er werd stilgestaan bij het leven en werk van vijf grote cultuuriconen.

De ongekroonde ’s lands dichter Michaël Slory (83), James ‘Bhai’ Ramlall (83), de literaire grootheid Bea Vianen (83), de kulturu grande dame tevens dichtster Eleonora ‘Elly’ Purperhart (86) en de woordgoochelaar Martinus ‘Shrinivási’ Lutchman (92), allemaal namen die voor de komende generatie wellicht onbekend zullen zijn. Maar voor een moment stonden meer dan honderd personen stil bij hun grandioze nalatenschap.

De Surinaamse Vereniging van Neerlandici (SVN) organiseerde deze bijzondere activiteit zaterdag in de foyer van theater Thalia. Er waren onder meer voordrachten van woordkunstenaars en leerlingen van de studierichting Nederlands van het Instituut voor de Opleiding van Leraren (IOL). Het programma werd geopend door Hilde Neus, die uitleg gaf over poëzie, de bijbehorende ‘spelregels’ en de wijze waarop die uiten in de werken van enkele dichters.

Schrijfster/vertelster Hilly Arduin beet de spits af met een ode aan de dichters met een zelf geschreven gedicht. IOL-student Nicole Berghout kwam heel origineel, gebogen lopend met paraplu in de hand en een katoenen tas naar de microfoon. Haast eenieder herkende de bevlogen Slory, die zich tot zijn dood miskend voelde, maar desondanks onvermoeibaar bleef produceren in het Engels, Nederlands, Sranan en zijn geliefde Spaans.

De grote filosoof ‘Bhai’, met zijn lange baard waar hij vaak overheen wreef terwijl hij sprak, en van wie je vaak pas de volgende dag begreep waar hij het over had gehad. Ramlall, eveneens bevlogen, bescheiden en gedreven in zijn werk en streven naar een beter Suriname werkend vanuit onze rijke cultuur, werd gememoreerd door historicus Jerry Egger, Marieke Visser en Mirella Welles.

Van Purperhart wist wellicht niet eenieder dat ze ook vele gedichten had geschreven en vastgelegd. Gedichten vanuit een intens maatschappelijk perspectief van hoe een beter mens te zijn. Sjachnaz Pengel oreerde over de interessante loopbaan van deze dyadya Sranan uma en du-uma. Romeo Grot en Purperharts zoon Hugo Landolf deelden diverse gedichten met het publiek.

Na de pauze gaf de voorzitter van Schrijversgroep’77, Robby ‘Rappa’ Parabirsing, op ludieke en theatrale wijze een kleine introspectie van het boek ‘Strafhok’. Hij besprak de briljante capaciteit van Vianen om de gedachtewereld van zowel mannen als vrouwen fenomenaal weer te geven. Parabirsing gaf een humoristische analyse van het boek en las daarbij korte delen voor.

Ruth San A Jong vertelde een mooi persoonlijke anekdote over de relatie die ze door de jaren heen had opgebouwd met poëziegigant Shrinivási. Er werd een gedicht van hem gezongen en de avond werd muzikaal afgesloten met een presentatie van gitarist/zanger Dave McDonald.

Bron: http://www.dwtonline.com/mobiel/?node=470526 d.d. 04/02/2019

In Memoriam Ellen Purperhart

TOESPRAAK S. STAPHORST BIJ DE CREMATIE VAN ELLY PURPERHART

 

Integere genezer

Voordat we verdergaan wil ik weten waarom je een wasi wilt nemen. Zei Elly tegen een jongeman uit Nederland die ik bij haar had gebracht omdat hij nomo nomo een wasi van haar wilde. Waarom ik een wasi wil nemen zie hij? Ik wil dat omdat ik denk dat ik pas na die wasi de reinheid zal hebben om de problemen die me al zo lang bezig houden, aan te pakken. Wast u mijn hoofd voor me zodat ik mijn problemen beter aan zal kunnen.

Moy mi boy die wasi gaat je inderdaad helpen om helder te denken omdat je dan rein bent in je hoofd en van binnen. Je kan dan van daaruit jezelf innerlijk steeds sterker maken. Maar ik ga je toch die wasi niet geven. Ik ga je leren om zelf de wasi te maken en zelf de wasi te nemen. Dan ben je niet van mij afhankelijk en kan jij je altijd reinigen wanneer je denkt dat het nodig is. Maar durf ook naar jezelf te kijken en te veranderen want jij bent degene die de verandering moet aanzetten.

Ze heeft hem toen uitgelegd hoe hij de watra moest bereiden en hoe hij zijn eigen spirit zou moeten aanspreken tijdens de wasi om positieve resultaten te bereiken.

Deze aanpak van Elly toont aan dat ze sterk geloofde in zelfgenezing en dat ze de mensen ertoe aanspoorde. En dit was de sleutel van haar succes bij de traditionele kulturu of winti genezing. Ze was daardoor een integere traditionele kulturu genezer en hiervoor werd ze nationaal en internationaal gerespecteerd.

Vooral integer, want ze was niet op geld uit. Het voorbeeld laat zien dat het voor haar belangrijk was dat de jongeman de moed had in zijn eigen ziel te kijken, in zichzelf te geloven en vooral dat hij de moed had om te proberen zichzelf te genezen, waardoor hij niet steeds naar haar terug hoefde te vallen. Zelf genezing lukt natuurlijk niet altijd maar dat was wel haar eerste stap. Dit soort integere helers als misi Elly hebben we hard nodig in Suriname!

Elly Purperhart Switi Wasi

Velen kennen misi Elly ook als de vrouw die 21 jaren lang op oudejaarsdag een geurig kruidenbad maakte waarmee men op basis van vrije wil en vrije keuze schoongewassen – spiritueel schoongewassen- het nieuwe jaar in kon gaan.

Onderschat u de betekenis van de Elly Purperhart Switi Watra niet!

– de Switi watra leidt tot vergroting van het bewustzijn van de eigen Surinaamse culturele elementen; tot de versterking van de identiteit van Afro-Surinamers

– de Switi watra levert een bijdrage aan een toeristisch product voor Suriname.

EN NIET TE VEGETEN: het getuigde in 1993 van originaliteit en moed van Elly Purperhart en Robert Wijdenbosch om de wasi door te drukken en uit te voeren op een openbare plek in Paramaribo. Een wasi die velen liever in het geniep, diep op achtererven of ver in de districten zouden willen nemen. Een ware culturele revolutionair.

Gelukkig heeft de Feydrasi fu Afrikan Srananman, waarvan zijn ondervoorzitter was, deze traditie voortgezet.

 

Boek Duman Elly Purperhart

In 2015 heeft NAKS een boek over het leven en werk van Elly Purperhart uitgegeven, vanwege de grote bijdrage die zij heeft geleverd aan de bewustwording van Afro-Surinamers over hun afkomst, hun cultuur en over hun religie, de Winti. Dit boek is geschreven door Chandra van Binnendijk met grote ondersteuning van Hugo Landolf, zoon van Misi Elly. Omdat Winti bijna honderd jaar lang bij wet verboden was, is het werk wat Elly Purperhart als Winti duman heeft verricht des te opmerkelijker. Ondanks een maatschappelijk klimaat van veel weerstand, had zij steeds de moed om haar innerlijke roeping te blijven volgen.

Reinigingsacties

In haar lange loopbaan heeft ze naast de switi watra en de genezingspraktijken, historisch beladen plekken in Paramaribo spiritueel gereinigd, en rituelen uitgevoerd voor de zielenrust van de honderden Afrikaanse gevangenen die in het slavenschip Leusden aan de Surinaamse kust werden omgebracht.

Eindigen met een stelling van Elly

Op een vraag van journalist Raoul de Jong van het NRC Handelsblad zei Misi Elly in 2016: “Neen, de duisternis die ons land heeft doorstaan heeft niet geleid tot licht, want er is nooit een moment van bezinning geweest. Nederlanders weten niet hoe ze kregen wat ze kregen. En Surinamers schamen zich voor hun eigen kracht. „Mensen die hun geschiedenis niet kennen, kennen zichzelf niet.”

Laat ons met deze wijze en krachtige woorden onze dya dya Misi Elly begeleiden naar haar afscheid van deze aardbodem en zelf op zoek gaan naar het licht ….door onze eigen geschiedenis te leren kennen en zodoende een eigen identiteit te ontwikkelen.

Op die manier nemen we mee wat Misi Elly ons gedurende haar leven heeft gegeven en bieden wij haar rust! Ga met alle eer Misi Elly!

PARAMARIBO, 23 JANUARI 2019

 


Bron: De Ware Tijd d.d. 28.1.19

 

Hoogestraat wordt Eugène Gesselstraat

Eugène ‘Oom Sjenie’ Gessel.
De Hoogestraat, zijn geboortestraat,
is op zijn honderdste verjaardag naar hem vernoemd.
Foto: Irvin Ngariman

 

PARAMARIBO – Eugène Gessel geldt als een van de meest indrukwekkende en inspirerende persoonlijkheden van Suriname, met een staat van dienst om u tegen te zeggen. Niet voor niets wordt hij door radiopresentator Gerold Vliet ‘de grote geest’ genoemd. ‘Oom Sjenie’, zoals hij bekend staat, vertelt dinsdag op zijn honderdste verjaardag een deel van zijn verhaal.

“Ik had eigenlijk een ander concept voorbereid voor de Ware Tijd,  maar daarvoor moet je een andere keer komen zodat we rustig kunnen praten”, zegt Gessel. Het merendeel van zijn betoog gaat over zijn stokpaardjes ‘onderwijs, staatsrecht, staatsinrichting en de politiek’. Van de gebeurtenissen in zijn leven herinnert hij zich niet alleen alle jaartallen en omstandigheden, maar ook de exacte dag, datum en tijd.

Als een koning in zijn stoel zittend, met naast zich zijn echtgenote Matilda Gessel-Braaf, zegt de jarige: “Ik heb mijn bijdrage geleverd, ik heb een gelukkig en productief leven geleid, heb een goed huwelijk en wat dat betreft heb ik de juiste keus gemaakt, ik wil niets meer dan genieten van de voldoening.” Zijn wederhelft, statig en met een charmante lach op haar gezicht, zegt: “Ik ben geen goede spreker als hij, maar ik zeg ook dat we een gelukkig leven hebben samen.”

Op zijn verjaardag kreeg Gessel een bijzonder cadeau: de Hoogestraat, waar hij geboren is, wordt naar hem vernoemd. Dat werd hem dinsdagochtend meegedeeld door de directeur van het Kabinet van de President, Eugène van der San. Gessel reageerde verheugd: “Het is mijn geboortestraat en het is daarom een grote eer voor mij.”

Het NII meldt dat president Desi Bouterse de jarige persoonlijk is komen feliciteren. “Ik dank de almachtige dat u nog in ons midden bent en nog zo scherpzinnig bent” zei hij volgens het NII  tegen Gessel, die daarop zijn “positief-neutralistische kijk op zaken” met het staatshoofd zou hebben gedeeld.

Bron: http://www.dwtonline.com/mobiel/?node=469916 d.d. 23/01/2019

 

Iconen kalender 2019

Dank video dhr. Irwin Ment