Gaanman Gazon Matodja Award voor Marcel Pinas en Akese Paitoe

Bron: Gaanman Gazon Matodja Award voor Marcel Pinas en Akese Paitoe – STVS

Maandag 20 september 2021- Op zondag 19 september 2021 is de hoogste Marrononderscheiding, de Gaanman Gazon Matodja Award toegekend aan Marcel Pinas en Akese Paitoe. Marcel Pinas kreeg het versiersel, behorend bij zijn award, opgespeld door de vertegenwoordiger van stichting Sabanapeti in Suriname, de heer Kenrich Cairo. Dit gebeurde na de toespraak en felicitatieboodschap van de voorzitter van de stichting, de heer André R.M. Pakosie. De heer Akese Paitoe kon om persoonlijke redenen niet aanwezig zijn bij de uitreiking van de award. Hij ontvangt zijn award op een andere dag.

De Gaanman Gazon Matodja Award, of Gaanman Gazon Matodja Daa  in de Okanisi tongo, is in 1996 ingesteld door het Marron Instituut stichting Sabanapeti te Utrecht, en vernoemd naar de gezaghebbende, tot dan toe oudste en langstzittende Gaanman van de Marrons van Suriname, gaanman Gazon Matodja (1904-2011). In 1996 gaf gaanman Gazon Matodja, op verzoek van het Marron Instituut Stichting Sabanapeti, schriftelijk toestemming om de award naar hem te vernoemen.

De Gaanman Gazon Matodja Award wordt toegekend aan personen en instellingen die zich voor de Surinaamse samenleving in het algemeen en de Marronsamenleving in het bijzonder op een duidelijk zichtbare wijze verdienstelijk maakten. De criteria van de internationale beoordelingscommissie voor toekenning zijn zwaar. De wijze waarop mensen en instellingen aan hun activiteiten inhoud gaven en waardering en erkenning kregen vanuit de samenleving, is medebepalend voor de toekenning van deze award.

De beeldend kunstenaar Marcel Pinas maakte zich nationaal en internationaal verdienstelijk op het gebied van de beeldende kunst. Denk aan het monument bij Moiwana, het Marronmonument in Paramaribo en zijn vele andere werken. Hij ontwikkelde een eigen manier om de verschillende culturele aspecten van de Marrons waardig tot uitdrukking te brengen in zijn werken. Zijn inzet op het gebied van capaciteitsversterking en jeugdontwikkeling in Marowijne maken hem ook uitzonderlijk. Vermeldenswaardig is dat hij de motor is achter het welbekende Moengo-festival. Marcel Pinas is een gedreven kunstenaar, die het traditionele verleden van de Marrons weet te verbinden met het moderne heden.

De heer Akese Paitoe maakte zich verdienstelijk op het gebied van de voetbalsport in Suriname. Hij richtte reeds in de eindjaren 60 beginjaren 70 van de vorige eeuw de voetbalvereniging op voor Marrons in Paramaribo, genaamd Santa Cruz en zette zich in die jaren in voor het ontwikkelen van voetbaltalenten onder de Marronjeugd in Paramaribo en omstreken. Mede dankzij Akese Paitoe voetballen Marrons nu in hooggekwalificeerde voetbalverenigingen.

De Nieuwe Politiek LIVE in gesprek met Clifton Braam O.D Cultuur met het oog op keti koti

Klik op onderstaand link voor de video:

De Nieuwe Politiek LIVE in gesprek met Clifton Braam O.D Cultuur met het oog op keti koti

‘Winti en christendom moeten elkaar aanvullen’

Uit: De Ware Tijd 11/04/2021 10:10 – Audry Wajwakana  

PARAMARIBO – Het christendom en winti hoeven niet met elkaar in strijd te zijn. Christenen moeten volgens andragoloog Urmie Macnack, die zich bezighoudt met transcultureel systeem-psychotherapie, accepteren dat winti een geloofssysteem is, dat op zichzelf staat. Aan de hand van eigen ervaring vertelt ze in de zesde webinar van de ‘Beweging Zwarte Vooruitgang’ met als thema ‘Religie/ Spiritualiteit: Versterking of Onderdrukking’ dat winti en christendom juist aanvullend naar elkaar toe zijn. 

Macnack komt uit het district Para, waar het christelijk geloof (EBG) en winti in het leefsysteem van de bewoners in de Para plantages verenigd waren en er geen sprake was van onderlinge strijd. Echter, buiten de plantages werd het wintigeloof door christenen, wel als voorouderverering en demonisch gekwalificeerd. Het gevolg hiervan is volgens de systeemtherapeut dat het effect heeft op de menselijke psyché en ertoe leidt dat sommige mensen zich in het geheim met winti gingen bezighouden. “Nu doet men dat niet meer, maar wat ik in mijn spreekkamer meemaak is dat mensen komen met worstelingen binnen de familie.”

Binnen systeemtherapie ziet Macnack dat de winti heel veel raakvlakken heeft met wat in de psychologie gebruikelijk is. Ook in de psychologie gaat men uit van oude trauma’s die doorwerken. Omdat net als in de psychologie winti ook behandelingsmethoden kent, roept ze op tot herwaardering van de winti. Dit is volgens haar een sjamanistisch geloof dat de mens in de wereld in allerlei vormen aantreft. “Men gelooft in een oppergod waar alles in de natuur begeesterd is. Het heeft dus niks te doen met bijgeloof of heidens”, zegt ze. Volgens haar denken veel witte mensen er niet negatief over. Maar zwarte mensen schamen zich voor de negatieve boodschappen die ze eeuwenlang van generatie op generatie mee hebben gekregen. De herwaardering begint bij het individu. “Ga zelf op onderzoek uit en neem niet aan wat anderen ons zeggen”, zegt ze. Omdat er vanuit de winti wel tolerantie is naar het christendom zou dit ook omgekeerd moeten zijn om conflicten binnen families omtrent het geloof op te lossen. “De kerk als instituut kan iets hierin betekenen”, zegt ze.

Ervan uitgaande dat de kerk een sociaalmaatschappelijke instelling is die functioneert in een sociaalmaatschappelijk bestel dat zowel christelijke als niet christelijke organisaties ontmoet, zou het volgens dominee Edgar Loswijk te kortzichtig zijn om niet met de mensen van het wintigeloof in gesprek te gaan. “Het mooie hiervan is dat we elkaar respecteren. En dat betekent dat je het niet met alles eens hoeft te zijn. Het gaat om de samenleving.” Hij stelt dat de kerk wel midden in de samenleving is en haar identiteit niet zal prijsgeven, maar wel verantwoording schuldig is aan die samenleving. Hij, Macnack en historica Judy Samson waren de inleiders van de webinar. In zijn presentatie wees Loswijk op de aspecten waar de EBGS als deel van de maatschappij een rol heeft gespeeld in de slavernij periode en daarna. Samson ging in op de geschiedenis van het ontstaan van de wintireligie. Tijdens de vragenronde gaf de dominee toe dat de presentaties van de twee vrouwen eyeopeners waren.

De serie webinars is een initiatief van Eline Graanoogst, Astrid Runs en Vanessa Limon die op 13 juli 2020 de ‘Beweging Zwarte Vooruitgang’ hebben opgericht. Aanleiding was volgens Runs ‘The Black Lives Matter protesten’, over de brute politiemoord op George Floyd. Als een rimpeling in zee, in steeds grotere golven verplaatsten de protesten zich naar Brazilië, Frankrijk, Engeland, Nederland, Barbados, inheemsen in Nieuw-Zeeland en Australië. De protesten worden wereldwijd geleid door mensen van kleur, maar de beweging zag steeds meer participatie van de witte bevolking die deelneemt aan de strijd tegen sociale ongelijkheid en systematisch racisme. Om de problemen waarmee de afro-Surinamer te kampen heeft, bespreekbaar te maken, is gestart met het organiseren van webinars. De eerste was op 8 november vorig jaar. De initiatiefnemers kiezen voor thema’s die in eerste oogopslag een beetje ongemakkelijk aanvoelen binnen de gemeenschap. “Wat we willen bereiken is dat mensen bereid zijn hun visie op een bepaald thema te delen en om met elkaar in dialoog te gaan”, zegt Runs. Om een breder publiek te bereiken hebben de initiatiefnemers ook een Youtubekanaal aangemaakt waarin alle webinars terug te bekijken

 

 

 

 

Actrice Cicely Tyson (96) overleden, geroemd als krachtige, zwarte vrouw

De Amerikaanse actrice Cicely Tyson is op 96-jarige leeftijd overleden. In haar carrière die 60 jaar duurde, onderscheidde ze zich in films, tv-series en toneelstukken met rollen van krachtige zwarte vrouwen, die worstelden met problemen als achterstand en discriminatie.

Watch: “Actrice Cicely Tyson (96) overleden, geroemd als krachtige, zwarte vrouw” – https://nos.nl/l/2366440

Watch: “Hollywood legend Cicely Tyson recounts life, career in new memoir” on YouTube: https://youtu.be/f6US9geaSmA

Watch “Cicely Tyson’s Last Interview” on YouTube: https://youtu.be/WI_EehTLynU

Watch: “Cicely Tyson Death, Age, Children, Husband, Movies and Net Worth” on YouTube: https://youtu.be/SbUyV4PlAgk

Watch: “2020 Hall of Fame: Cicely Tyson” on YouTube: https://youtu.be/BEd1Wnssmbo

Watch “Cicely Tyson Emotional Speech That Left Everyone Crying” on YouTube: https://youtu.be/H1QuAcM_q_0

Watch “RIP Tyler Perry Shares Heartbreaking Final Goodbye To  Cicely Tyson Passing.” : https://youtu.be/0jwfwzchBMY

Watch “Cicely Tyson Remembered by Gayle King, Debbie Allen and More (Exclusive)”: https://youtu.be/0j-9bMYSXwo

Watch “Celebrating the life of Hollywood icon Cicely Tyson l GMA” on YouTube: https://youtu.be/cNGmiGvbtDI

Relegie of Spiritualiteit webinar

Sori yu talenti Schrijfwedstrijd

Jan Pronk: ‘We hebben Suriname gigantisch geplunderd,

Oud-minister Jan Pronk (80) legt in zijn boek Suriname, van wingewest tot natiestaat verantwoording af over zijn Surinamebeleid als minister in drie kabinetten. Voormalig Kamerlid Harry van Bommel en beleidsadviseur Sara Murawski blikken met Jan Pronk terug op 45 jaar Surinaamse onafhankelijkheid.

Was de onafhankelijkheid van Suriname onvermijdelijk? De Antillen zijn altijd Nederlands gebleven en buurland Frans-Guyana is nog altijd Frans.

“Op dat moment was de onafhankelijkheid onafwendbaar; men wilde het in Suriname en het was het tijdsgewricht van dekolonisatie. Ik geloofde daar volmondig in, zoals iedereen binnen links. Suriname was een van de latere landen. Nederland werd aangesproken hierop, ook in de VN. Alle landen zouden onafhankelijk worden. Als je nu terugkijkt, kun je wellicht vaststellen dat in de huidige geglobaliseerde wereldeconomie er ook andere relaties mogelijk zijn; wederzijdse Gemenebestrelaties misschien, of associaties. Daarom ben ik ook voor het handhaven van de relatie met de Antillen. De Antillen wilden ook geen onafhankelijkheid in de jaren 70 en dat werd door de Nederlandse regering volmondig geaccepteerd. De onafhankelijkheid van Suriname zou nu niet meer zo onafwendbaar zijn als toen.”

Er waren ook kritiek en weerstand in Suriname jegens onafhankelijkheid. Vindt u dat er voldoende is geluisterd naar die stemmen?

“We hebben risico’s genomen, maar er is wel geluisterd. Het luisteren naar de numerieke minderheid op dat moment kon niet leiden tot een andere beslissing dan de toekenning van onafhankelijkheid. Als we andere voorwaarden zouden stellen dan twintig jaar eerder overeengekomen was tijdens de onderhandelingen over het Statuut, zouden we als een neokoloniale staat worden gebrandmerkt. We hebben wel zoveel mogelijk zekerheden gecreëerd, zodat de tegenstellingen niet zouden escaleren in gewelddadige conflicten. Het waren er drie. Ten eerste kwam er een grondwet. Ten tweede konden we de mogelijkheid bieden dat iedereen die de Nederlandse nationaliteit niet wilde opgeven, naar Nederland kon gaan. De derde zekerheid lag besloten in de voorwaarde dat de Nederlandse hulp na onafhankelijkheid gericht zou worden op alle bevolkingsgroepen, zonder uitzondering.”

De wens om tempo te maken met de onafhankelijkheid heeft mogelijk de onderhandelingen beïnvloed. Heeft dat de Nederlandse toegeeflijkheid vergroot?

“Het tempo werd bepaald door de datum die eenzijdig door Suriname was gekozen. De onderhandelingen gingen dus niet over de vraag óf Suriname onafhankelijk zou worden, of wanneer, maar hoe. Er was al heel veel tot stand gekomen. Het land was een democratie, er was een rechtsstaat, onafhankelijke rechtspraak, vakbond, vrije pers, er was geen politiegeweld. Suriname was gereed om onafhankelijk te worden. Dus eigenlijk hoefde je alleen maar te onderhandelen over burgerschap en emigratie en over financiële steun gericht op economische verzelfstandiging na de verwezenlijking van staatkundige autonomie. Over defensie werd niet onderhandeld. Men zei gewoon ‘wij willen een leger’. Dat was hun eigen beslissing. Defensie in Nederland hielp om de vorming van een Surinaams leger in goede banen te leiden met technische bijstand, materieel en een militaire missie. Dat beetje geld en technische bijstand heeft niet slecht uitgewerkt, de missie wel. We hebben de leiding van die missie toevertrouwd aan een Nederlandse kolonel met een eigen agenda.”

COLUMN: MI NA TONGO!

COLUMN: MI NA TONGO!

12/11/2020 14:00 – Pokay Tongo

Bijna iedereen had er een mening over. Eerder ongevraagd omdat ik mij niet kan voorstellen dat Abop-DNA-lid Fogatie Aserie (mooie naam trouwens) na zijn beroemde pleidooi op zijn toehoorders afstapte met de vraag: da fa unu ben feni mi Nederlands? Aserie pleitte voor betere en professionelere onderwijsbegeleiding van kinderen in het binnenland. Ik denk eerder dat hij zich afvroeg of en hoe zijn noodkreet was overgekomen. De Nationale Assemblee is namelijk niet de plek waar jouw Nederlandse spreekvaardigheid door een examencommissie van vijftig man wordt beoordeeld.

Reacties van struikelaars over het door Aserie gebezigde Nederlands zeggen meer over hun persoon dan over de inhoud van zijn boodschap. Zij die driedubbel in een deuk lagen, daar durf ik van te zeggen dat zij zich niet veel beter kunnen uiten in het Nederlands. Want, kan je het beter, dan was jouw focus niet op zijn taalgebruik maar op de inhoud. De ontwikkeling van kinderen in het binnenland ligt Aserie nauw aan het hart. De abrupte overgang van de moedertaal naar het Nederlands (Nederlands is de voertaal in Suriname) zorgt voor de nodige bruya bij Surinaamse kinderen in het algemeen. Het gevolg is voortijdige schoolverlaters of te weinig toekomstperspectieven op een reguliere opleiding die aansluiten bij hun ambities.

Lees meer: COLUMN: Mi na tongo! – DWTonline.com http://www.dwtonline.com/de-ware-tijd-online/laatste-nieuws/2020/11/12/column-mi-na-tongo/#ixzz6euHGyrJB