De Sranan Iconen die NAKS de afgelopen jaren heeft geplaatst op de Sranan Iconen Kalender

Jack Uden

Jack Uden

13 Desembri 1949

Bisnisman di e kraka a libimakandra

 

Baka di Jacob (‘Jack’) Reinier Uden, teki en papira fu Handelsschool, a stuka difrenti frey opolangi tori, dan a wroko gi wantu rèisòrga. Di na ini a yari 1989 en dren kon tru ne a opo en eygi wrokopresi: Jack Tours and Travel Service. Ini 2019 a wrokopresi ben nyan en 30 yari friyaridey  nanga furu opo-opo.

Jack Uden ben kweki na Frimangron, dati yepi fu a kon tron san a de tide. Mama Georgetina Krekko ben de wan bigi eksempre na ini a famiri. En ben sorgu fu prati leri gi iniwan fu en pkin fu wroko tranga nanga den heri ati, fu abi lespeki gi makandra nanga lobi fu a libimakandra ini san yu de.

Kerki, sport, poku nanga bradalobi  teki wan prenspari presi na ini a libi fu Uden. Jack Uden na leriman fu Hervormde Gemeente, krakaman noso rayman fu difrenti singigrupu. Ma a ben gi en krakti tu na difrenti komte di ben seti granlanti tori. Uden ben de a fosi Srananman di na ini a yari 1984 ben piki kon na ini a tirigrupu fu Jaycees fu heri grontapu.

Uden wani kraka yonguwan fu meki den dren kon tru; en wrokopresi abi a gwenti fu gi òrga moni, di e yepi sma fu gro den talenti.

A kisi grani fu Ridder in de Ereorde van de Gele Ster (2003) nanga Commandeur in de Ereorde van de Gele Ster (2009).

Maatschappelijk geëngageerd zakenman

 

Jacob (‘Jack)’ Reinier Uden realiseerde na de Middelbare Handelsschool, opleidingen in de luchtvaartindustrie en een loopbaan in de reisbranche, in 1989 zijn droom voor een eigen bedrijf: Jack Tours & Travel Service. In 2019 vierde het bedrijf groots zijn dertigjarig bestaan.

Zijn jeugd in de stadswijk Frimangron heeft Uden in belangrijke mate gevormd.
Moeder Georgetina Krekko was rolmodel in het gezin waarin discipline, respect voor elkaar en gemeenschapszin centraal stonden.

Kerk, sport, muziek en broederschap spelen een prominente rol in Udens leven. Hij is voorganger van de Hervormde Gemeente, beschermheer of adviseur van diverse zangkoren en heeft in verschillende overheidscommissies gediend. In 1984 was hij de eerste Surinamer gekozen in het wereldbestuur van de Jaycees.

Uden wil vooral jongeren motiveren hun droom waar te maken; zijn bedrijf doet regelmatig schenkingen aan instellingen die zich inzetten voor talentontwikkeling.

Hij werd benoemd tot Ridder in de Ereorde van de Gele Ster (2003) en Commandeur in de Ereorde van de Gele Ster (2009).

 

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2020

Pake

Pake

11 Desembri 1957 – 25 Marti 2017

Dresiman, grun-wwirisabiman

 Severinus Orlando Stefanius Schmidt ben de manpikin fu Alexander Samuel Schmidt nanga Rolientje Arnolda Leisberger. Granwe a famiri Schmidt ben de dresiman, di ben sabi den difrenti dresi wiwiri fu a busi. A sabi disi na den granwan ben ferteri den moro yonguwan, ma sosrefi tu den ben kisi den boskopu na dren nanga den granwan.

Ppa Alexander ben abi a nyuman-nen fu Ppa Aleke, di kenki kon tron Pake. A bigin en dresikanpu na Meursweg na ini Para na ini a yari 1978. En sabi ma sosrefi den yeye fu du a wroko a ben abra go na en manboy, di ini 1988 go doro nanga a wroko nanga a nyunman-nen Pake.

Leki wiwiri dresiman Pake en spesrutu sabi ben de fu dresi skin-ati di abi fu du nanga den skin-skrufu soleki pòlsu, anu, ma sotu a ben sabi fu dresi frekti broko-anu nanga broko futu. Ala di na ini Sranan sma ben sabi en kba  bun bun, manboy Severinius meki en nen na heri grontapu na ini a buku `De groeten aan de koningin, Reis door Suriname (2007)’ di a Ptata uma Karin Anema di na sabidensi-nyunsuman skrifi. Na ini a buku disi a e ferteri fa Pake dresi wan bonyosiki na en manboy di datra ben taki a o dede fu en.

Na a yari 2009 Pake kisi a Gaanman Gazon Matodja Award.

Natuurgenezer, kruidenkenner

 Severinus Orlando Stefanius Schmidt (‘Pake’) was de zoon van Alexander Samuel Schmidt en Rolientje Arnolda Leisberger. De familie Schmidt was vanouds bekend met natuurgeneeswijzen en de medicinale flora van het regenwoud. Deze kennis kregen ze door orale overlevering en voorouderlijke dromen. Vader Alexander wiens roep-naam ‘Pa Aleke’ werd verbasterd tot ‘Pake’, begon aan de Meursweg in het district Para in 1978 een eigen praktijk. Zijn kennis, maar ook spirituele kracht droeg hij over aan zijn zoon, die in 1988 eveneens onder de naam Pake de kliniek overnam.

Als natuurgenezer was Pake gespecialiseerd in het genezen van gewrichtsaandoeningen en gecompliceerde botbreuken. Al befaamd in Suriname, werd zoon Severinus internationaal bekend door het boek De groeten aan de koningin, Reis door Suriname (2007) van de Nederlandse wetenschapsjournaliste Karin Anema. Daarin beschrijft zij hoe Pake haar zoon geneest van een zeldzame botziekte die ongenees-
lijk was verklaard door artsen.

In 2009 kreeg Pake de Gaanman Gazon Matodja Award.

 

 

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2020

 

Joyce Ooft

Joyce Ooft

5 Desembri 1945 – 20 Oktowbru 2009

Faya feti-uma gi umasma-buweygi, tiri-uma fu fakbontu

 Joyce Eleonore Ooft teki netileri na a Instituut voor de Opleiding van Leraren, dan a prati leri bigin fu a yari 1969.

Frukfruku kba en ay ben opo gi a fasi fa umasma ben tan na baka. Na Laetitiaskoro, wan Leao (gi lagi ekonomiyaskoro), a krin pasi gi den skoropkin; furu fu den ben de potisma pkin.

Ooft ben gi skin na ini a òrga Katholieke Onderwijzers Bond (KOB) pe a ben broko a makti fu den mansma di den wawan ben tiri a òrga. Fu a yari 1981 te kon miti 1994 a ben de sekretarsi.

Na a yari 1982 Ooft ben de wan fu den opoman fu Nationale Vrouwen Beweging (NVB), dan na ini a yari 1996 a ben tron driktoro fu Instituut voor Vrouwelijke Ondernemers (IVVO). A ben du furu fu meki den pkin wrokopresi gro, fu sofasi umasma ben kan abi wan ekonomiya kraka baka. Bigin fu 1996 makandra nanga NVB a seti a Women-in-BisNis beurs kon, di ben de wan steyfi barki gi uma di ben wani seti den eygi wrokopresi.

A ben kisi a gowtumedari fu Ereorde van de Palm (1998); a Ministerya fu Insey-afersi ben gi en grani leki wan eksempre-uma (2009). Wan strati kisi en nen na ini a Suri-Villageproyekti.

Vurig voorvechter vrouwenbeweging, vakbondsleider

 

Joyce Eleonore Ooft volgde avondopleidingen aan het Instituut voor de Opleiding van Leraren en stond vanaf 1969 voor de klas. Ze was zich al vroeg bewust van de achtergestelde positie van vrouwen. Op de Laetitiaschool voor lager economisch en administratief onderwijs verrichtte ze baanbrekend werk voor meisjes uit achterstandsgezinnen.

Ooft was actief in de Katholieke Onderwijzersbond (KOB); ze wist de mannelijke bestuurshegemonie te doorbreken en was van 1981 tot 1994 secretaris.

In 1982 was Ooft medeoprichter van de Nationale Vrouwen Beweging (NVB), waar ze in 1996 directeur werd van het Instituut voor Vrouwelijke Ondernemers (IVVO). Ze was de drijvende kracht achter veel micro-ondernemingen waarmee ze de economische weerbaarheid van vrouwen stimuleerde. Met de Women-in-BisNis-beurs creëerde ze met de NVB vanaf 1996 een krachtig platform voor vrouwelijke ondernemers.

Ze kreeg de Eremedaille, in goud, verbonden aan de Ereorde van de Palm (1998); het Ministerie van Binnenlandse Zaken huldigde haar als voorbeeldvrouw (2009). In het Suri-Villageproject is een straat naar haar vernoemd.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2020

 

Trudi Guda

Trudi Guda

4 desembri 1940, Paramaribo

Sabiman fu folku afersi,  puwema skrifiman

 Gertrude (Trudi) Marie Guda teki en papira na a yari 1968 leki sabiman fu folku afersi na Universiteit van Utrecht nanga a sabidensi wroko De transmigratie van Bosnegers uit het Brokopondogebied in Suriname. Baka di a kba stuka a ben e go kon fu Sranan go na Ptata, so fasi a ben kon gwenti nanga a kulturu libi na ini alatu kondre.

Na a bigin fu den yari seybitenti leki edeman fu Culturele Zaken (Kulturu Afersi) fu a ministeriya fu Skoro Afersi, Guda ben stuka spesrutu fu den Afrikan-Srananman den gwenti nanga libi tori di den graniwan ben abra gi den yonguwan. Baka di a go libi na Korsow, a ben tan go moro fara nanga a ondrosuku disi. Te fu kba buku kon na doro  fu a bigi toriman Aleks de Drie  di skrifi en eygi libitori Wan tori fu mi eygi srefi (1984)
nanga Sye! Arki Tori (1985), wan buku nanga difrenti tori. Misi Guda ben de a setiman fu den tu buku disi. A meki wan dipbere stuka fu Sranan banya (wan owruten fasi fu tyari singi nanga dansi) san a skrifi poti na ini a buku Drie Eeuwen Banya. De geschiedenis van een Surinaamse slavendans (2005).

Guda na skrifiman fu puwema tu. A skrifi tu puwema buku de geur van franchepane (1970) nanga Vogel op het licht. A kriboy puwema buku disi ben de wan fu den buku fu wini a Literatuurprijs van Suriname na a yari 1981, ma a no meki en.

Cultureel antropoloog, dichter

Gertrude (‘Trudi’) Marie Guda studeerde in 1968 af als cultureel antropoloog aan de Universiteit van Utrecht met de doctoraalscriptie De transmigratie van Bosnegers uit het Brokopondogebied in Suriname. Na haar afstuderen, woonde ze afwisselend in Suriname en Nederland en raakte nauw verweven met het culturele leven in beide landen.

Als hoofd Culturele Zaken van het Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling in Suriname, deed Guda begin jaren zeventig onderzoek naar de tradities en orale
literatuur van Afro-Surinamers. Ook nadat ze zich in 1981 op Curaçao had gevestigd, continueerde ze dit onderzoek. Als resultaat daarvan verschenen van meesterverteller Aleks de Drie zijn autobiografische vertelling Wan tori fu mi eygi srefi (1984) en de verhalenbundel Sye! Arki Tori (1985), beide samengesteld door Guda. Over de banya (een lied- en dansvorm) publiceerde ze de diepgravende studie Drie eeuwen Banya. De geschiedenis van een Surinaamse slavendans (2005).

Guda is ook dichter en publiceerde de dichtbundels de geur van franchepane (1970) en Vogel op het licht, die in 1981 genomineerd werd voor de Literatuurprijs voor
Suriname.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2021

 

Otmar Buyne

Otmar Buyne

29 nofembri 1929, Paramaribo

Lawman-datra nanga sabiman fu difrenti kulturu bakagron,
boribuku skrifiman

 ‘s Lands Psychiatrische Inrichting ben de a fosi presi pe Otmar Henry Buyne go wroko leki lawman-datra na ini a yari 1974. Dri yari na baka a kon nanga a denki fu opo wan yepi presi spesrutu gi yongu pkin na LPI. Na ini 1976 a opo gi Stichting Tehuizen Geestelijk Gehandicapten Suriname (STIGESU) a fosi deytanpresi spesrutu gi malengri pkin. Buyne teki en hey Datra papira na Universiteit van Suriname fu di a ben seti wan ondrosuku na sma di ben wani kiri densrefi. En hey Datra skrifiwroko ben de a fosiwan na Universiteit nanga wan syatuskrifi na ini Sranantongo. Ini 1979 a tron driktoro fu Militair Hospitaal dan a tron mayoro. A ben de tiriman fu furu Sranan kulturu òrga soleki de Brutus Club.

Buyne saka go na Ptata na a yari 1980, drape leki kulturu lawman-datra a ben e moksi en sabi fu den difrenti kulturu fu Sranan, nanga Europa sabidensi fu dresi sikiman di abi Sranan rutu.
Baka di a tapu wroko, a go gi ala skin na san a lobi fu du, sobun switi bori fu Afrikan-Srananman nnyan. Leki mekiman fu switi nnyan, leki fa a ben kari ensrefi, a skrifi 14 bori buku. Na ini den buku disi a ben poti furu sabi tori nanga singi fu Afrikan-Srananman.

Na ini a yari 2001 Buyne kisi grani leki Officier in de Ereorde van de Gele Ster.

Transcultureel psychiater, kookboekenauteur

 Otmar Henry Buyne trad in 1974 als psychiater in dienst van ’s Lands Psychiatrische Inrichting; drie jaar later werd op zijn initiatief het kinderpaviljoen van deze instelling opgericht. In 1976 zette hij voor Stichting Tehuizen Geestelijk Gehandicapten Suriname (STIGESU) het eerste dagverblijf op voor gehandicapte kinderen.

Buyne promoveerde in 1978 aan de Universiteit van Suriname op zelfmoordpogingen; zijn proefschrift was het eerste met een samenvatting in het Sranantongo. In 1979 werd hij geneesheer-directeur van het Militair Hospitaal in de rang van majoor. Hij was voorzitter van veel Surinaamse sociaal-culturele verenigingen zoals de Brutus Club.

Buyne vertrok in 1980 naar Nederland, waar hij als transcultureel psychiater zijn kennis van de Surinaamse cultuur combineerde met de westerse geneeskunde bij de behandeling van patiënten met een Surinaamse achtergrond.

Na zijn pensionering wijdde hij zich aan zijn hobby, de Afro-Surinaamse kookkunst. Als ‘culinair ontwerper’ zoals hij zichzelf noemde, publiceerde hij veertien kookboeken, die hij doorspekte met wetenswaardigheden en liedjes uit de Afro-Surinaamse cultuur.

In 2001 werd Buyne benoemd tot Officier in de Ereorde van de Gele Ster.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2021

 

Melie Leerdam

Melie Leerdam

23 Nofembri 1925

Singi-uma, pokuleriman, tiriman fu singigrupu

Emeline (‘Melie’) Irma Leerdam kon na grontapu na a pranasi Slootwijk. A bigin leri frustan poku na Selectaskoro. Dyaso a ben leri fa fu singi. Baka di a kisi en skoropapira a bigin leri prey harmonium, accordeon nanga kwatro.

Na a yari 1960 a teki en papira fu di a psa a ambtenarenexamen fu Surinaamse Rechtsschool.  Leki lantiman a du difrenti sortu wroko, ma poku nanga singi ben tan penspari na ini en libi.

A singi na ini difrenti singigrupu soleki Troki nanga Maranatha Vrouwenkoor. Na a Instituut voor de Opleiding van Leraren (IOL) a ben teki en LO papira fu man gi pokuleri na ULO nanga MULO skoro. Tin yari langa a prati singileri na Volksmuziekschool fu Cultureel Centrum Suriname. A fosi leysi di Melie Leerdam tiri wan singigrupu ben de di a singigrupu Troki ben fisiti doroseykondre. A ben de a fosi uma di tiri a umasma singigrupu Maranatha Vrouwenkoor. Nanga a singigrupu disi a meki nen na furu presi  na ini Sranan nanga doroseykondre. Te na a dey fu tide a e tiri a  singigrupu disi ete.

Na ini 2002 misi Leerdam ben kisi granileti fu Hotel Torarica, na ini a show “Light on the Artist”. Na ini a yari 2004 a kisi a granileti fu “Ridder in de Ere-orde van de Gele Ster”.   2015 Shirley D. Wielzen-Sumter ben skrifi wan biyografiya fu misi Leerdam: “Emeliene Irma Leerdam. Een kleurrijk en welbesteed leven”.

Zangeres, muziekdocent, dirigent

Emeline (‘Melie’) Irma Leerdam werd geboren op Plantage Slootwijk. Haar muzikale vorming begon op de Selecta-uloschool, waar ze zangoefeningen kreeg. Nadat ze geslaagd was, leerde ze harmonium, accordeon en cuatro spelen.

In 1960 slaagde ze voor het ambtenarenexamen van de Surinaamse Rechtsschool. Ze had een veelzijdige ambtelijke loopbaan, maar muziek en zang bleven belangrijk in haar leven. 

Ze heeft gezongen in veel Surinaamse koren waaronder Troki en het Maranatha Vrouwenkoor. Aan het Instituut voor de Opleiding van Leraren behaalde ze de LO-akte Muziek en  ze was tien jaar lang docent aan de Volksmuziekschool van het Cultureel Centrum Suriname. Bij een buitenlands optreden van Troki debuteerde ze als dirigent. Ze was de eerste vrouwelijke dirigent van het Maranatha Vrouwenkoor en vierde grote triomfen met dit koor,  waarvan ze nog steeds de dirigent is.

Ze werd in 2002 gehuldigd tijdens het evenement Light on the Artist van Hotel Torarica. In 2004 werd ze gedecoreerd tot Ridder in de Ere-orde van de Gele Ster. In 2015 verscheen de biografie Emeliene Irma Leerdam. Een kleurrijk en welbesteed leven geschreven door Sh.D. Wielzen-Sumter.

 

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2019

Tante Jacqueline

Tante Jacqueline

13 Nofembri 1938

Powpi tv pristeri-uma fu pkin-nengre programa

Jacqueline Josefina Molly si krin fu dey na Korsow leki a wan-aykaru fu wan Sranan Famiri. Baka di a teki en Mulo papira na Korsow, a saka go na  Ptatakondre fu du a teki leri na Kweekschool, dan baka dati a stuka orthopedagogiek tu.

Baka di den bigisma fu en ben dray kon na Sranan, ne fosi Jacqueline kon na a fosi leysi na Sranan fu kon sorgu gi en mma di ben abi yepi fanowdu. A ten dati a ben abi 23 yari.

Molly tron skoromisi, wan wroko san a du 35 yari langa.

Na ini a yari 1965 a fosi Sranan tv stasyon STVS opo. Wan yari na baka ne Molly bigin nanga a programa gi pkin-nengre. Ala drideywroko seybi yuru na neti, dan nanga en heri ati so “Tante Jacqueline” ben ferteri wan tori di ben abi wan fasti bigin: Dag lieve nichtjes en neefjes. Den ‘nichtjes en neefjes’ nanga den bigisma di ben luku tv a ben kari en elastieken familie. Wan syatu ten na baka, dan boyti a leysi-programa disi a ben
pristeri tra pkin-nengre programa nanga  programa gi bigisma. Den pkin-nengre ben lobi en srefsrefi, den bigisma ben tyari en na tapu anu.

Na ini a yari 1998 a tapu fu pristeri programa na tv. A kisi grani leki Ridder in de Ereorde van de Palm (1995).

Populaire tv-presentator van kinderprogramma’s

Jacqueline Josefina Molly werd geboren op Curaçao als enig kind van een Surinaams migrantenechtpaar. Na de mulo op Curaçao, ging ze in Nederland naar de kweekschool en studeerde ook orthopedagogiek.

Op 23-jarige leeftijd kwam ze voor het eerst naar Suriname: haar ouders waren geremigreerd en ze kwam voor haar hulpbehoevende moeder zorgen. Molly werd onderwijzeres en gaf 35 jaar lang les.

In 1965 startte het eerste Surinaamse televisiestation STVS en Molly presenteerde in 1966 het eerste kinderprogramma. Iedere woensdagavond om zeven uur vertelde ‘Tante Jacqueline’ geestdriftig een verhaal dat begon met de vaste openingszin: “Dag lieve nichtjes en neefjes”. De “nichtjes en neefjes” en het volwassen kijkerspubliek  noemde ze haar “elastieken familie”. Al gauw verzorgde ze behalve het voorleesprogramma ook andere kinderprogramma’s en programma’s voor volwassenen. De kinderen adoreerden haar en ook bij het volwassen kijkerspubliek was ze enorm populair. In 1998 sloot ze haar tv-carrière af.

Ze werd benoemd tot Ridder in de Ereorde van de Palm (1995).

 

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2020

 

Henk Tjon

Henk Tjon

25 Agostu 1948 – 18 Septembri 2009

Komedipreyman, setiman fu komediprey, opoman fu Alakondre Dron

 Henk Foeklin Tjon Tam Pau ben de wan man di ben e du difrenti sani te wi ben taki fu komediprey. Baka di a  teki leri fu seti komediprey na ini Ptatakondre, ne ini 1974 makandra nanga Thea Doelwijt a opo Doe-theater. Dati ben de wan nyun fasi fu seti komediprey nanga ay gi den difrenti kulturu. Den komediprey leki Libi Span nanga Land te Koop ben de prey di den ben tyari kon na doro di den  sma ben lobi nomo. Na ini a yari 1972 a ben de wan fu den opoman fu Carifesta. Ini 1982 a saka go na Ptatakondre, dan makandra nanga Rufus Collins ini 1985 a opo a komediprey òrga De Nieuwe Amsterdam. Ini 1989 a dray kon baka na Sranan. Nanga Wilgo Baarn a bigin nanga Alakondre Dron, wan bigi pokugrupu di ben e wroko nanga ala den kulturu fu Sranan.

Na ini a Kribisi Kontren Henk Tjon ben meki en nen nanga komediprey di ben sori a kulturu gudu fu Sranan.

Tjon kisi grani leki Officier in de Ereorde van de Gele Ster (2007). A kisi a Gouverneur Currie Prijs (1974); Gaanman Gazon Matodja Award (2003); Francisco de Miranda Award (Venezuela); Actor Boy Award (Jamaica) nanga a Cacique Award (Trinidad, 2001).

 

Acteur, theaterregisseur, oprichter Alakondre Dron

 

Henk Foeklin Tjon Tam Pau  was een veelzijdig theatermaker. Na een regieopleiding in Nederland richtte hij in 1974 samen met Thea Doelwijt het Doe-theater op, een nieuwe vorm van multicultureel totaaltheater dat succesvolle theaterstukken zoals Libi Span en Land te Koop presenteerde. Hij was in 1972 medeoprichter van het Caribbean Festival of Creative Arts (Carifesta). In 1982 vertrok Tjon naar Nederland, waar hij in 1985 samen met Rufus Collins het toneelgezelschap De Nieuw Amsterdam oprichtte. In 1989 keerde hij voorgoed terug naar Suriname. Samen met Wilgo Baarn introduceerde hij Alakondre Dron, een innovatief multi-etnisch drum-ensemble.

In het Caribisch gebied verwierf Tjon tijdens Carifesta grote bekendheid met theaterstukken waarin de rijkdom van de Surinaamse cultuur werd gepresenteerd.

Tjon werd benoemd tot Officier in de Ereorde van de Gele Ster (2007). Hij ontving de:  Gouverneur Currie-prijs (1974);  Gaanman Gazon Matodja Award (2003); Francisco de Miranda Award (Venezuela); Actor Boy Award (Jamaica) en in 2001 de Cacique Award (Trinidad).

 

 

 

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2020

 

Big Jones

Big Jones

20 Agostu 1921 – 1 Mèy 1976

Tyariman fu nyun sani na kawna poku

Marius Frederik Liesdek di un sabi moro bun leki ‘Big Jones’ ben si  krin fu dey na ini Paramaribo. Yonguyongu a leri prey dron nanga kwatro.

Big Jones ben abi wan Gadogi singisten. Te a ben e singi nanga en kawnagrupu dan a ben e prey en kwatro. Big Jones ben de wan fu den fosi pokuman di bigin prey kamalamakawna.

Herman van der Horst wan Ptata setikinoman ben meki wan syatu kino nanga a nen Faja lobbi na-ini san Big Jones nanga en kawnagrupu ben e prey poku. A kino di  ben fruteri fu a libi na ini Sranan ben tron winiwan fu a Gouden Beer na a  Filmfestival fu Berlijn (1960).A pokufabriki Philips ben poti den poku fu a kino disi tapu plât di kisi a nen Suriname. A singi Ala pikinnengre ben powpi kfalek na en ten.

Furu leysi Big Jones ben prey poku na AVROS, a fosi radiyostasyon na ini Sranan. A piyanopreyman                            nanga skrifiman fu poku Eddy Vervuurt, fesiman fu Radio Apintie, ben kari Big Jones fu meki programa fu kawnapoku. Makandra nanga Eddy Vervuurt a meki a poku Par’bo-mambo, wan singi di den tan prey langa yari fu panya a seri fu Parbo biri.

Leki grani wan strati na a birti fu Hanna’s Lust kisi a nen fu Big Jones straat.

Vernieuwer van de kawinamuziek

Marius Frederik Liesdek (‘Big Jones’) werd geboren in Paramaribo. Hij leerde als jongeling verschillende drums en de cuatro bespelen.

Hij had een karakteristieke zangstem en begeleidde zichzelf op de cuatro in zijn Kawinaband. Big Jones behoorde tot de eerste kawinamuzikanten die de kamalamastijl Introduceerden.

Herman van der Horst, een Nederlandse filmmaker had een documentaire Faja Lobbi gemaakt waarin Big Jones en zijn kawinaband optraden.

Deze film over Suriname werd in 1960 op het Filmfestival van Berlijn bekroond met een Gouden Beer.

De platenmaatschappij Philips bracht de soundtrack uit onder de titel Suriname. Het nummer Ala pikin nengre uit de documentaire werd een tophit en het bekendste nummer.

Hij trad regelmatig op voor de AVROS, het eerste radiostation in Suriname. De pianistcomponist Eddy Vervuurt, oprichter van Radio Apintie, rekruteerde hem om voor Apintie een radioprogramma te maken over kawinamuziek. Samen met Vervuurt componeerde hij voor Parbobier het welbekende reclameliedje Par’bo-mambo.

De Big Jonesstraat in de woonwijk Hanna’s Lust is naar hem genoemd.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2019

Elfriede Baarn-Dijksteel

Elfriede Baarn-Dijksteel
19 Agostu 1947 – 1 Februwari 2010
Dyadya kulturuman, fosi uma ambrabasi fu NAKS

Elfriede Josefine Marie Baarn-Dijksteel, ben de wan dyadya kolturuman fu a Afro Sranan kulturu. Un sabi en tu leki skrifiman fu komediprey, orgaman fu kotoprisiri nanga setiman fu komediprey. Baka di a abra na ini a libi, kondre kon sabi taki kibri fasi a ben skrifi puwema.

Tenti tenti yari a ben de tiriman na ini difrenti orga. Na Lanti a ben abi wan wroko leki rayman fu driktoro nanga ministri. Na ini den dritenti yari di a ben de skoromisi na Christus Koningskoro, a ben e feti nómo nomo fu den skoropikin frustan opo fu den kan gro go tron wan borgu fu a libimakandra.

Di a ben abi 22 yari Elfriede Baarn-Dijksteel tron memre fu a òrga NAKS, dan en heri libi langa a tan wroko gi a òrga. Bigin fu a yari 1995 te leki Februwari fu a yari 2010, Elfriede ben de fesiman fu NAKS. Dya so srefi tu, leri yonguwan san den no sabi, ben de wan prenspari sani gi en. Te yu e luku a Afro Sranan kulturu, a musu poti na papira, kibri den sani san skrifi. Fa Elfriede ben si en, dan unu musu kon na doro nanga a Afro Sranan kulturu, ma makandra nanga den tra folku na Sranan.
Elfriede Baarn-Dijksteel kisi a granilenti fu “Ridder in de Ere-orde van de Palm” en “Officier van de Gele Ster”.

Cultuuricoon, eerste vrouwelijke voorzitter van NAKS

Elfriede Josefine Marie Baarn-Dijksteel, icoon van de Afro-Surinaamse cultuur, was schrijfster van theaterstukken, organisator van kotoshows en regisseur. Na haar overlijden bleek dat ze ook jarenlang in het geheim gedichten had geschreven. Ze vervulde bestuursfuncties in verschillende maatschappelijke organisaties en beleidsfuncties bij de Surinaamse overheid. Tijdens haar dertigjarige dienstbetrekking als leerkracht aan de Christus Koningmuloschool, heeft zij er systematisch naar gestreefd dat haar pupillen hun kansen aangrepen die een toekomstige carrière veilig stelden en bood zij hen de mogelijkheid zich te ontwikkelen tot modelburgers.

Elfriede Baarn-Dijksteel werd op 22-jarige leeftijd lid van de Organisatie voor Gemeenschapswerk NAKS en bleef gedurende de rest van haar leven een actief lid. Van 1995 tot aan haar overlijden in 2010 was ze voorzitter van deze organisatie. In NAKS stelde ze kennisoverdracht aan jongeren centraal. Elfriede Baarn-Dijksteel richtte zich op het uitdragen, ontwikkelen en versterken van de Afro-Surinaamse cultuur, maar deed dit heel duidelijk in samenwerking met de andere culturen in Suriname. Ze werd gedecoreerd tot “Ridder in de Ere-orde van de Palm” en “Officier in de Ere-orde van de Gele Ster”.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2018