April 2021 – Sranan Icoon Elfriede Cederboom

12 apreri 1930, Paramaribo

Strey-uma fu uma leti, opoman fu umatanpe STICRIS

 Elvia Elfriede Cederboom – Ritfeld ben e wroko na ini a buweygi fu umasma sensi a yari 1968. Ini a ten dati Sranan ben de fu teki Srefidensi dan den umasma disi ben e sori den powa steyfi steyfi.

Fu 1970 te kon miti 1983 a ben de wan fu den tiriman fu a Nationale Vrouwen Raad (NVR), di ben teki en leki en bigi wroko fu opo umasma ay dan meki den uma kisi moro betre leti na ini a libimakandra. Cederboom ben go na difrenti bigi konmakandra fu a International Council of Women (NVR tron memre sensi 1973) nanga a Regional Council fu Kribisi kontren. Fu 1978 te 1990 Cederboom ben e wroko na a Nationaal Bureau voor de Vrouw.

Na ini 1981 Cederboom bigin nanga a wroko fu opo Stichting Tehuis voor Vrouwen in Crisissituaties (STICRIS). A oso disi ben abi tinafo tanpresi, sensi a ben opo, a ben furu. Na 12 desembri 2011 wan bigi faya bron a tanpresi. Wan nyun tirigrupu bigin fu bow wan nyun tanpresi pe presi sa de tu gi den pkin fu den uma. Disi den du nanga yepi fu Quota Suriname nanga difrenti wrokopresi. Desembri 2020 a tanpresi ben opo en doro.

Na ini a yari 2018 Cederboom kisi a Human Rights Award fu Europese Unie.

Vrouwenrechtenactivist, oprichter vrouwenopvang STICRIS

 Elvia Elfriede Cederboom-Ritfeld was vanaf 1968 actief in de vrouwenbeweging, die zich op weg naar de staatkundige onafhankelijkheid van Suriname ijzersterk manifesteerde.

Ze was van 1970 tot 1983 bestuurslid van de Nationale Vrouwen Raad (NVR), die zwaar inzette op bewustwording en verbetering van de rechtspositie van de vrouw. Cederboom bezocht vele conferenties van de International Council of Women (waarbij de NVR sinds 1973 was aangesloten) en de Regional Council in het Caribisch gebied. Van 1976 tot 1990 was Cederboom verbonden aan het Nationaal Bureau voor de Vrouw.

Cederboom nam in 1981 het initiatief voor de oprichting van de Stichting Tehuis voor Vrouwen in Crisissituaties (STICRIS). Het tehuis, met veertien opvangplekken, zat vanaf het begin vol. Op 12 december 2011 verwoestte een brand de vrouwenopvang. Een nieuw bestuur realiseerde met donaties van de serviceclub Quota Suriname en bedrijven de gemoderniseerde herbouw, waarin ook plek is voor kinderen van de vrouwen. In december 2020 opende dit nieuwe tehuis zijn deuren.

In 2018 ontving Cederboom de Human Rights Award van de Europese Unie.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2021

Maart 2021 – Carlho Wijdh

Carlho Wijdh

12 marti 1939, Lelydorp

Dyadyaman fu a kibrilenimoni coöperatie, stonfutu fu Godobank

Carlho Albert Wijdh ben go na Rechtsschool, dan baka dati ini a yari 1960 a go wroko gi a ferseykeringmaatschappij De Nationale (waka-fesi fu Assuriagrupu). A ben de monibasi fu a bontu fu assurantiewrokoman, sofasi a ben e broko en ede gi wrokoman di ben e ferdini so pkinso taki den no ben kan leni moni na bangi.

10 desembri 1971 makandra nanga wrokomati, Wijdh opo a Assurantie Krediet Coöperatie gi wan spesruttu grupu. A lenipresi disi ben dray bun sref’srefi someki ini 1974 iniwansma ben kan naki den doro; a ten dati den kenki den nen kon tron Spaar- en Kredietcoöperatie Godo. Godo (waswasitanpe) no abi eyginari ma memre di e seti fa a wrokope musu dray nanga a gronprakseri “Libisma e yepi Libisma”. Ini a yari 1983 Wijdh bow wan tumsi nyunten kantoro gi Godo. Ini a kantoro disi a ben òrga leri-
konmakandra gi kibrilenimoni coöperatie dan ala yari den ben e orga a Internationale Dag van de Kredietcoöperatie. 9 mèy 1997 ne Wijdh en dren kon tru: Godo kisi a nen fu bangi, dan a nen kenki kon tron Coöperatieve Spaar- en Kredietbank Godo. 1 Juni 2010 ne Godo trutru kon tron wan bangi gi iniwansma.

Ini 2005 Wijdh kisi den pranpran fu Officier in de Ereorde van de Palm. Mofodoro fu Godobangi wan stonede fu Wijdh de di a mekiman fu sekedrey, Erwin de Vries, ben meki.

 

Pionier van de kredietcoöperatie, oprichter Godobank

 Carlho Albert Wijdh kwam na de Rechtsschool, in 1960 in dienst bij de verzekeringsmaatschappij De Nationale (voorloper van de Assuria-groep). Als penningmeester van de vakbond voor assurantiemedewerkers bekommerde hij zich om werknemers met kleine inkomens die geen leningen kregen van banken. Op 10 december 1971 richtte Wijdh met collega’s de besloten Assurantie Krediet Koöperatie op. Deze succesvolle coöperatie werd in 1974 opengesteld voor iedereen en hernoemd tot Spaar- en Kredietcoöperatie Godo. Godo (bijenkorf) heeft geen aandeelhouders, maar leden die het beleid bepalen onder het motto: ‘Mensen helpen Mensen’.

Wijdh realiseerde in 1983 een hypermodern kantoor voor Godo. Hier organiseerde hij trainingen voor het coöperatiewezen en jaarlijks werd de Internationale Dag van de Kredietcoöperatie gevierd. Op 9 mei 1997 werd Wijdhs droom werkelijkheid: Godo verkreeg de bankstatus en werd de Coöperatieve Spaar- en Kredietbank Godo. Vervolgens kreeg Godo op 1 juni 2010 officieel de status van algemene bank.

Wijdh werd in 2005 gedecoreerd tot Officier in de Ereorde van de Palm. Voor het Godogebouw staat een kop van Wijdh, gemaakt door de kunstenaar Erwin de Vries.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2021

Februari 2021 – Dorus Vrede

Dorus Vrede

16 februwari 1949, Lombë – 29 marti 2020, Paramaribo

Skrifiman – puwemaman fu a dwengi froysi fu den Maron

Dorus Monseigneur Vrede si krin fu dey tapu a dey di fiskari Stephanus Kuijpers doro na a kondre Lombë. Datmeki Vrede kisi a nen tu fu Monseigneur.

Na ini 1964, a transmigratie ben teki presi, sobun, a Afobakadam ben skotu fu a Van Blommenstein Stuwmeer dan lanti ben froysi den  Maron fu 28 dorpu fu ben sungu den dorpu disi fu têgo.

Vrede go tan na a froysi dorpu Nyun-Lombë. Bakaten a go libi na Paramaribo pe a teki en papira leki yepi-skoromeystri na ini a yari 1971. A ben prati leri na Paramaribo, dan fu 1980 te a yari 1985 a ben de ede skoromeystri fu a dorpu Yaw Yaw.

Vrede meki en nen leki skrifiman-puwemaman di leki Sramaka Maron skrifi fini fini fu den ati sôro di den sma disi firi fu di a stuwmeer ben bow. A poti den tori fu en na ini den buku: Als ik zwijg bloedt mijn hart (1977) nanga Rond het sterfbed van mijn dorp (1986). A buku Otobanda, De andere oever (1992) abi puwema na ini Sranantongo, Sramaka, Awkansi nanga Kromanti.

Vrede ben teki bigi prati na ini den kino Brokopondo, verhalen van een verdronken land (1992) nanga Stenen hebben wetten (2018) fu den fositen tori fu loweman pransun di den granwan abra gi yonguwan.

Schrijver-dichter over de transmigratie van de Marrons

Dorus Monseigneur Vrede werd geboren op de dag dat vicaris Stephanus Kuijpers in het dorp Lombë aankwam. Vrede kreeg daarom ook de naam Monseigneur mee. In 1964 begon de transmigratie van de Saramakaners toen de Afobakadam van het Van Blommesteinstuwmeer werd gesloten en 28 dorpen voorgoed onder water verdwenen. Vrede vertrok naar het transmigratiedorp Nyun-Lombë en later naar Paramaribo waar hij in 1971 hulponderwijzer werd. Hij gaf les in Paramaribo en was van 1980 tot 1985 schoolhoofd in het dorp Yaw Yaw.

Vrede vestigde zijn naam als de schrijver-dichter die vanuit het perspectief van de marronstam der Saramaccaners het leed beschreef dat zij hebben ervaren door de aanleg van het stuwmeer. Zijn verhalen zijn gebundeld in Als ik zwijg bloedt mijn hart (1977) en Rond het sterfbed van mijn dorp (1986). Zijn bundel Otobanda, De andere oever (1992) bevat gedichten in het Sranantongo, Saramakaans, Aukaans en
Kromanti.

Vrede speelde een hoofdrol in de documentaires Brokopondo, verhalen van een verdronken land (1994) en Stenen hebben Wetten (2018) over de orale geschiedenis van de Marrons.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2021

 

Januari 2021-Mildred Caprino

Mildred Caprino

17 yanuwari 1956, Paramaribo

Historiyasabiman

Na fotenti yari kba di Mildred Helen Caprino seri en ede gi a Sranan historiya. A e stuka moro furu den Afrikan-Srananman ma no den wawan. A stuka historiya na Panama, fu 2014 te kon miti 2018 a ben de edeman fu a historiya tetey na Instituut voor de Opleiding van Leraren. Sensi a yari 1983 a gi wan anu fu seti a pototo fu a historiya prati leri na skoro. Na ini a yari 2010 a teki en papira leki Master of Arts in History of Arts and Heritage, Policy, Management and Education na Universiteit Maastricht.

Caprino e hori takimakandra, a e skrifi leysi-pisi, yu o si en furu tu leki toriman nanga historiya sabiman na ini kino di meki gi tv. Nomo a e skrifi fasi fu meki tv-kino tu, leki Groeipijnen (2000) wan kino san e ferteri a tori fu 25 yari Srefidensi, nanga In het licht van God, in de schaduw van de mahoniebomen (2002) ayten a bribi setimakandra  fu Dochters van Maria Onbevlekt Ontvangen tapu 70 yari.

Sonten te sma aksi en, Caprino e hori koyri na lieux de mêmoire (presi fu tan memre di abi furu historiya sabi) na Sranan, fu meki sma kan sabi den historiya.

2013 Caprino kisi a grani leki Ridder in de Ereorde van de Gele Ster.

Historicus

Mildred Helen Caprino, verdiept zich al zo’n veertig jaar in de geschiedenis van Suriname. Haar focus is vooral, maar niet uitsluitend, de Afro-Surinaamse gemeenschap. Ze studeerde geschiedenis in Panama, was van 2014 tot en met 2018 opleidingscoördinator geschiedenis aan het Instituut voor de Opleiding van Leraren en vanaf 1983 betrokken bij de curriculumontwikkeling voor het geschiedenisonderwijs. In 2010 studeerde ze af als Master of Arts in History of Arts and Heritage, Policy, Management and Education aan de Universiteit Maastricht.

Caprino geeft lezingen, schrijft artikelen en is vaak te zien als verteller en historicus in producties van tv-producenten. Ze schrijft echter ook scripts voor documentaires zoals Groeipijnen (2000), over 25 jaar Onafhankelijkheid en In het licht van God, in de schaduw van de mahoniebomen (2002), bij het 70-jarig bestaan van de congregatie Dochters van Maria Onbevlekt Ontvangen.

Caprino verzorgt op afroep ook rondleidingen langs lieux de mémoire (‘herinneringsplaatsen’) in Suriname, zodat mensen zich bewust worden van hun collectief geheugen.

In 2013 werd Caprino benoemd tot Ridder in de Ereorde van de Gele Ster.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2021

Aleks de Drie

Aleks de Drie
20 Desembri 1902– 4 Nofembri 1982
Banyasabiman, bigi toriman, singiman

Nicolaas Alexander (Alex) de Drie ben kisi kweki fu en granmama Sjaklina Sabina de Drie. En afo Paulina Meintje Wouter abra den owru Afrikan Sranan sabi gi en. Taki a ben hori den sabi disi na ede, ben de wan Gado-gi sani. Ensrefi ben kari dati `onthouvermogen`. A gro kon tron sabiman fu den seybi owruten sabi nanga koni di sma ben gwenti na den pranasi na ini srafuten: banya, susa, laku, kanga, fayaston, anansitori nanga sokopsalm. Funamku De Drie ben de wan banya-gron-sabiman; banya na wan prey pe den e singi nanga dansi.

A ben de wan bun singiman, grontapu sabiman fu agersitori. Fu1976 te kon miti 1978 De Drie ben pristeri wan aladey programa na SRS pe a ben ferteri agersitori na ini Sranantongo. Misi Trudi Guda wan uma di stuka culturele antropologie skrifi tu buku fu en. A buku di e ferteri ala sani fu en `Wan tori fu mi eygi srefi` nanga `Sye! Arki tori!´ wan buku nanga agersitori. Na ini ala tu buku De Drie e ferteri en tori na ini Sranantongo.
Na a birti Sophia’s Lust wan strati kisi en nen.

Banyakenner, meesterverteller, zanger
Nicolaas Alexander (‘Aleks’) de Drie werd door zijn grootmoeder Sjaklina Sabina de Drie opgevoed. Door zijn overgrootmoeder Paulina Meintje Wouter werd hij ingewijd in de Afro-Surinaamse tradities; zijn “onthouvermogen” zoals hij zijn uitstekend geheugen noemde, kwam hem daarbij goed van pas. Hij wist zich te ontwikkelen tot kenner van de zeven traditionele cultuurvormen die op de plantages in de slaventijd werden beoefend: banya, susa, laku, kanga, fayaston, anansitori en sokopsalm. De Drie was vooral een expert in banya, een lied- en dansvorm.

Hij was een getalenteerd zanger en een legendarisch verteller van volksverhalen. Van 1976 tot 1978 had De Drie op de overheidszender Radio SRS een dagelijks programma waarin hij verhalen vertelde in het Sranantongo. De cultureel antropoloog Trudi Guda stelde twee publicaties over hem samen: zijn autobiografie Wan tori fu mi eygi srefi en Sye! Arki Tori!, een bloemlezing volksverhalen. In beide uitgaven doet De Drie zijn verhaal in het Sranantongo. In de woonwijk Sophia’s Lust is een straat naar hem genoemd.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2020

December 2020 – Jack Uden

Jack Uden

13 Desembri 1949

Bisnisman di e kraka a libimakandra

 

Baka di Jacob (‘Jack’) Reinier Uden, teki en papira fu Handelsschool, a stuka difrenti frey opolangi tori, dan a wroko gi wantu rèisòrga. Di na ini a yari 1989 en dren kon tru ne a opo en eygi wrokopresi: Jack Tours and Travel Service. Ini 2019 a wrokopresi ben nyan en 30 yari friyaridey  nanga furu opo-opo.

Jack Uden ben kweki na Frimangron, dati yepi fu a kon tron san a de tide. Mama Georgetina Krekko ben de wan bigi eksempre na ini a famiri. En ben sorgu fu prati leri gi iniwan fu en pkin fu wroko tranga nanga den heri ati, fu abi lespeki gi makandra nanga lobi fu a libimakandra ini san yu de.

Kerki, sport, poku nanga bradalobi  teki wan prenspari presi na ini a libi fu Uden. Jack Uden na leriman fu Hervormde Gemeente, krakaman noso rayman fu difrenti singigrupu. Ma a ben gi en krakti tu na difrenti komte di ben seti granlanti tori. Uden ben de a fosi Srananman di na ini a yari 1984 ben piki kon na ini a tirigrupu fu Jaycees fu heri grontapu.

Uden wani kraka yonguwan fu meki den dren kon tru; en wrokopresi abi a gwenti fu gi òrga moni, di e yepi sma fu gro den talenti.

A kisi grani fu Ridder in de Ereorde van de Gele Ster (2003) nanga Commandeur in de Ereorde van de Gele Ster (2009).

Maatschappelijk geëngageerd zakenman

 

Jacob (‘Jack)’ Reinier Uden realiseerde na de Middelbare Handelsschool, opleidingen in de luchtvaartindustrie en een loopbaan in de reisbranche, in 1989 zijn droom voor een eigen bedrijf: Jack Tours & Travel Service. In 2019 vierde het bedrijf groots zijn dertigjarig bestaan.

Zijn jeugd in de stadswijk Frimangron heeft Uden in belangrijke mate gevormd.
Moeder Georgetina Krekko was rolmodel in het gezin waarin discipline, respect voor elkaar en gemeenschapszin centraal stonden.

Kerk, sport, muziek en broederschap spelen een prominente rol in Udens leven. Hij is voorganger van de Hervormde Gemeente, beschermheer of adviseur van diverse zangkoren en heeft in verschillende overheidscommissies gediend. In 1984 was hij de eerste Surinamer gekozen in het wereldbestuur van de Jaycees.

Uden wil vooral jongeren motiveren hun droom waar te maken; zijn bedrijf doet regelmatig schenkingen aan instellingen die zich inzetten voor talentontwikkeling.

Hij werd benoemd tot Ridder in de Ereorde van de Gele Ster (2003) en Commandeur in de Ereorde van de Gele Ster (2009).

 

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2020

November 2020 – Otmar Buyne

Otmar Buyne

29 nofembri 1929, Paramaribo

Lawman-datra nanga sabiman fu difrenti kulturu bakagron,
boribuku skrifiman

 ‘s Lands Psychiatrische Inrichting ben de a fosi presi pe Otmar Henry Buyne go wroko leki lawman-datra na ini a yari 1974. Dri yari na baka a kon nanga a denki fu opo wan yepi presi spesrutu gi yongu pkin na LPI. Na ini 1976 a opo gi Stichting Tehuizen Geestelijk Gehandicapten Suriname (STIGESU) a fosi deytanpresi spesrutu gi malengri pkin. Buyne teki en hey Datra papira na Universiteit van Suriname fu di a ben seti wan ondrosuku na sma di ben wani kiri densrefi. En hey Datra skrifiwroko ben de a fosiwan na Universiteit nanga wan syatuskrifi na ini Sranantongo. Ini 1979 a tron driktoro fu Militair Hospitaal dan a tron mayoro. A ben de tiriman fu furu Sranan kulturu òrga soleki de Brutus Club.

Buyne saka go na Ptata na a yari 1980, drape leki kulturu lawman-datra a ben e moksi en sabi fu den difrenti kulturu fu Sranan, nanga Europa sabidensi fu dresi sikiman di abi Sranan rutu.
Baka di a tapu wroko, a go gi ala skin na san a lobi fu du, sobun switi bori fu Afrikan-Srananman nnyan. Leki mekiman fu switi nnyan, leki fa a ben kari ensrefi, a skrifi 14 bori buku. Na ini den buku disi a ben poti furu sabi tori nanga singi fu Afrikan-Srananman.

Na ini a yari 2001 Buyne kisi grani leki Officier in de Ereorde van de Gele Ster.

Transcultureel psychiater, kookboekenauteur

 Otmar Henry Buyne trad in 1974 als psychiater in dienst van ’s Lands Psychiatrische Inrichting; drie jaar later werd op zijn initiatief het kinderpaviljoen van deze instelling opgericht. In 1976 zette hij voor Stichting Tehuizen Geestelijk Gehandicapten Suriname (STIGESU) het eerste dagverblijf op voor gehandicapte kinderen.

Buyne promoveerde in 1978 aan de Universiteit van Suriname op zelfmoordpogingen; zijn proefschrift was het eerste met een samenvatting in het Sranantongo. In 1979 werd hij geneesheer-directeur van het Militair Hospitaal in de rang van majoor. Hij was voorzitter van veel Surinaamse sociaal-culturele verenigingen zoals de Brutus Club.

Buyne vertrok in 1980 naar Nederland, waar hij als transcultureel psychiater zijn kennis van de Surinaamse cultuur combineerde met de westerse geneeskunde bij de behandeling van patiënten met een Surinaamse achtergrond.

Na zijn pensionering wijdde hij zich aan zijn hobby, de Afro-Surinaamse kookkunst. Als ‘culinair ontwerper’ zoals hij zichzelf noemde, publiceerde hij veertien kookboeken, die hij doorspekte met wetenswaardigheden en liedjes uit de Afro-Surinaamse cultuur.

In 2001 werd Buyne benoemd tot Officier in de Ereorde van de Gele Ster.

Copyright@NAKS ICONENKALENDER 2021

 

Iconenkalender Naks geniet grote belangstelling

Artikel De Ware Tijd 08/11/2020 – Audry Wajwakana

PARAMARIBO – Naks zal voor het vierde opeenvolgende jaar bijzondere AfroSurinamers eren. Ze zullen prijken op de iconenkalender. Voor 2021 is gekozen voor Sisa Agi, Mildred Caprino, Elfriede Cederboom, Trudi Guda, Emma Mais, Otmar Buyne, Johannes N. Helstone, Papa Koenders, Edwin Schal, Letitia Vriesde, Dorus Vrede en Carlho Wijdh.

De presentatie met daaraan gekoppeld een tentoonstelling is gepland voor 20 november. Daarbij zal er – net als bij de vorige edities – een filmpje van de twaalf geselecteerden worden vertoond. “Vorig jaar werd de scholierententoonstelling gehouden, die een groot succes was. Nu leven we in een heel andere tijd door de Covid-19-crisis. We hebben daarom aan het Covid-19- managementteam en het ministerie van Onderwijs en Cultuur gevraagd om advies en begeleiding bij de planning en uitvoering”, vertelt Naks-voorzitter Siegmien Staphorst. De scholierenexpo staat gepland tot 27 november.

Siegmien Staphorst (r) en Hein Eersel bij de lancering van de Naks-iconenkalender 2019 in november 2018. Foto: dWT Archief

Binnen korte tijd zijn deze kalenders in populariteit gestegen en zijn de exemplaren snel uitverkocht. Er worden jaarlijks vijfhonderd gedrukt. Vanwege de grote vraag, heeft de organisatie besloten om belangstellenden dit jaar in de gelegenheid te stellen een exemplaar te reserveren via onder meer de Facebookpagina.

De eerste Sranantongo Iconenkalender werd in 2017 uitgegeven, bij het zeventig jarig bestaan van Naks. Met de nieuwe kalender zal Naks dus 48 iconen voor het voetlicht hebben geplaatst. Met de uitgave geeft Naks invulling aan één van haar belangrijkste strategieën, namelijk het vastleggen en vergroten van de kennis over het Afro-Surinaams cultureel erfgoed.

Er worden zowel levende als gestorven rolmodellen uitgekozen. “Dat doen we bewust, omdat wij het belangrijk vinden dat de iconen tijdens hun leven ervaren dat de samenleving hen eert en dankt voor hun bijdrage”, legt Staphorst uit.

Naks heeft een set aan criteria samengesteld, die als basis worden gehanteerd voor de keuze van de markante figuren. Een commissie buigt zich over de voordrachten. “Zonder uitputtend te willen zijn, is het de bedoeling om te kiezen voor personen die bijzondere prestaties hebben geleverd binnen sectoren als cultuur, kunst, literatuur, media, onderwijs, politiek, religie, sport en wetenschap.”

Daarbij wordt ook gekeken naar een fiftyfifty gendergelijkheid, zodat er balans is tussen vrouwen en mannen. “Traditioneel worden mannen naar voren geschoven als het gaat om het aanwijzen of kiezen van iconen, maar ook vrouwen leveren een grote bijdrage in de Surinaamse gemeenschap”, stelt Staphorst.

Uitgangspunt van de organisatie is om tot en met de vijfde editie iconen met een Afro-Surinaamse achtergrond te selecteren. “Hiermee dragen we bij aan het vergroten van de kennis en informatie van voorbeeldpersonen. Naks vindt het vanuit haar doelstellingen belangrijk om Afro-Surinaamse persoonlijkheden te eren en daardoor bij te dragen aan de versterking van de eigen identiteit van de Afro-Surinamers”, benadrukt Staphorst. Vanaf de zesde kalender worden ook markante figuren van andere etniciteiten geportretteerd.

 

NAKS bij In The Spotlight i.v.m. Launch Iconen Kalender 2020

Zaterdag 14 november 20.15 uur was in het programma “In the Spotlight” via de STVS het volgende onderwerp belicht:
NAKS iconenkalender 2021 en expositie.
Gasten: Siegmien Staphorst, voorzitter,en Sieglien Spier, coördinator NAKS documentatie centrum.