‘Fosten Kawina Neti’ in de smaak gevallen

PARAMARIBO – Kawinaliefhebbers zijn zondag flink aan hun trekken gekomen bij de ‘Fosten Kawina Neti’ in Naks. Aan het begin van ‘het feestje’ schuifelden slechts enkele aanwezigen aarzelend op de dansvloer. Maar bij het verschijnen van de vrolijke kotomisi van Naks sloeg de sfeer over naar een andere versnelling. Zwaaiend met hun armen en luid roepend ‘hiep piep piep’ kregen ze meer aanwezigen op de dansvloer.

De plastiek stoelen die netjes in rijen voor het podium waren opgesteld, verdwenen langzaamaan naar achteren, waardoor de dansvloer verruimd werd. Het stralende weer, gezellige mensen en de geweldige muzikale presentaties van de top tien kawina vocalisten, geselecteerd door Naks, zorgden voor een geslaagd evenement. Met het evenement brengt Naks ode aan de kawinalegendes uit de jaren zeventig en tachtig die zijn overleden. Het overdekte Naks-terrein was behalve met fleurige pangi ook met de hoezen van de oude elpees versierd.

Als eerste trad Iwan Esseboom op, die het nummer ‘You na wan moi uma’ van de Fun Masters (1982) en ‘Die mi doro nomo’ van zanger G. Bendo uit het album ‘Grontapu na asi tere’ van Naks zang en dansjunior kawinaband uit 1978, vertolkte. Liederen van icoon Johan Zebeda en anderen als N. Pocorni, S. Wekker, G. Mijnals werden vertolkt door de vocalisten Jeff Pocorni, Merelin Goring, Brayen Kratja, Arthur ‘Sjeetje’ Mijnals, Judith Willems, Rodney Frederik, Wendel Zebeda, Carlos Aaron en Ruben ‘Stoffy’ Muringen. De vocalisten werden begeleid door de muzikale band Naks Kaseko Loko.

Musicus Eldridge Zaandam, die de quatro bespeelt, is speciaal voor de ‘Fosten Kawina’ erbij gehaald. De quatro is naast de kwakwa bangihar kawna, kot kawnatimba en sek seki één van de instrumenten die onmisbaar is bij kawinamuziek. Enver Panka, die samen met Latoya Boetius als master of ceremonies optrad, gaf op ludieke wijze uitleg over wat kawinamuziek precies is. “Kawna is Commewijne en kawina is de muziekstijl, waarbij de muzikanten gebruik maken van de traditionele instrumenten”, zegt Panka. Het verschil met de kaseko is dat de snaar en skratjidrum erbij komen.

Bij de hedendaagse kawina wordt ook gebruik gemaakt van de skratji dron. Het mixen met kaseko-instrumenten als de keyboard, bass gitaar, sologitaar en de blaasinstrumenten maakt dat er een nieuwe muziekstijl is ontstaan die kaskawi wordt genoemd. Na een korte pauze liet Panka de muzikanten één voor een de kawina instrumenten bespelen, waar hij ook korte uitleg over gaf. De meeste bezoekers hadden zich uitgedost in prachtige kleding. Op het terrein was er een photobooth ingericht waar men selfies kon maken. Voorafgaand aan de show is er middels zang stilgestaan bij de overleden kawinalegendes.

Of het evenement een vervolg krijgt, kan Darell Geldorp van Naks, nog niet precies zeggen. “Donderdag gaan we met alle vocalisten vergaderen en dan horen we ook van hen, hoe zij het zelf ervaren hebben”, zegt Geldorp. De ‘Fosten Kawina Neti’ is een van de vele activiteiten van Naks in het kader van de ‘Kriyoro Wiki’, waarbij de hele maand juni het cultureel erfgoed van de Afro-Surinamers centraal staat. Een lezing, theaterweekend, ‘Saamaka Gaangasa’, ‘Night of a Free Spirit’, ‘Prodo Banya’, de traditionele ‘Tak’tangi’ zijn enkele van de activiteiten die nog georganiseerd worden.

Bron: De Ware Tijd d.d. 04.06.2019

Lezing singi neti voor inzicht in traditie

PARAMARIBO – De traditie van singi neti dreigt verloren te gaan. Ondanks redelijk goede belangstelling voor de kennisoverdracht tijdens de Singi Neti Leiderschapscursus in Naks, constateert de organisatie dat in veel overlijdensberichten het verzoek tot geen rouwbeklag wordt gedaan en dat er ook geen singi neti wordt gehouden.

“In de meeste gevallen is het de wens van de overledene die door de familie wordt uitgevoerd. Als iedereen dit overneemt, hebben we straks geen singi neti meer. Het is toch vreemd als je met deze traditie bent opgegroeid en er plots afstand van neemt”, zegt Sjachnaz Pengel, de Naks-publiciteitsvrouw.

Een singi neti wordt op de eerste plaats gehouden om dankbaarheid te tonen aan de Schepper, maar is ook bedoeld om nabestaanden te troosten en de overledene zingend en biddend te begeleiden naar de volgende bestemming. Pengel gelooft er heilig in dat de voorouders van de Afro-Surinamers door veel te zingen het harde werk op de plantages konden overleven en hun cultuur verder konden verspreiden. Zij noemt zang één van de belangrijkste cultuurelementen van de Afro-Surinamers.

In de wandelgangen hoort Pengel, zelf ook lid van een singi neti-groep, dat sommige mensen afzien van een singi neti, omdat sommige rouwbijeenkomsten omgetoverd worden tot een feest. “Mensen nemen een hele catering met bar, waar er veel sterke drank wordt gedronken. Ik zeg niet dat het niet mag, maar het kan zijn dat vanwege die grote financiële uitgave men dan besluit tot geen rouwbeklag en het niet houden van een singi neti.

De Singi neti-cursus was een initiatief van wijlen Rudy Strijk die de opleiding in 2014 startte. Momenteel is de zevende editie gaande en zijn acht cursisten ingeschreven. Om de verschillende stappen van de cursus zo goed mogelijk over te dragen worden maximaal tien cursisten toegelaten. Naast het theoretisch gedeelte wordt ook stage gelopen bij echte singi neti.

Met de cursus zorgt de organisatie voor continuïteit. “Na afronding van de cursus stimuleren we de cursisten om ook nieuwe singi neti-groepen te vormen”, zegt Pengel. “Tijdens de opleiding hebben we vaak vertegenwoordigers van het javanisme, het hindoeïsme, de islam en marrons op bezoek gehad die vertelden hoe zo een rouwbijeenkomst bij hen aan toegaat.”

De kennisoverdracht over de traditionele Afro-Surinaamse rouwbijeenkomst is tot nog toe in cursusvorm gedeeld. Om een breder publiek te bereiken, organiseert Naks op 18 mei een lezing, waar men meer inzicht in deze culturele traditie zal geven. Het thema van de lezing is ‘Singi neti als traditioneel rouwverwerking instrument bij Afro-Surinamers’.

Cursusleider Henry Bell is de keynotespreker. Hij zal onder meer vertellen hoe het er in andere culturen aan toegaat. Na de presentatie is er gelegenheid om vragen te stellen aan de panelleden Dorenia Babel (okomfo fu kondre) en dominee Edgar Loswijk.

Bron

Resolutie van het Europees Parlement over de mensenrechten van mensen van Afrikaanse afkomst in Europa

Bekijk de resolutie in PDF:

NRCS EU Parlement_ResolutieFundamenteleRechtenVanMensenVan AfrikaanseAfkomst (2).

Naks Wan Rutu zet ingi banya in schijnwerpers

PARAMARIBO – Elementen van de inheemse cultuur zijn opgenomen in de Afro-Surinaamse cultuur. Tijdens de slavernij werden de tot slaaf gemaakte Afrikanen door inheemsen begeleid bij hun zoektocht naar vrijheid. De Afro-Surinaamse cultuur kent veel variëteiten van muziek, zang- en dansstijlen.

Een van de dansstijlen die vroeger als sociale en ontspanningsdans vaak werd beoefend is de banya. Voor de zesde editie Prodo Banya (voorheen Prisiri Banya) plaatst Naks Wan Rutu de minder bekende ingi banya op 29 juni in de schijnwerpers. Als voorloper van deze Prodo Banya zijn er op 12 en 19 mei workshops in banya– en kanga-dans in Naks.

De jongerenafdeling van Naks is nu ruim zeven jaar bezig de gemeenschap kennis te laten maken met de banya als sociale dans en ontspanningsdans, zoals die vroeger op de plantages werden beoefend. “We hebben gemerkt dat mensen nog steeds vasthouden dat de banya een religieuze oorsprong heeft, omdat het tegenwoordig als onderdeel van de voorouderherdenking wordt gedanst”, vertelt Darrel Geldorp, artistiek leider van Naks Wan Rutu.

“Veel mensen hebben over de ingi banya gehoord, maar weten niet precies wat het allemaal inhoudt, vandaar dat we na de dansworkshops ook een info bijeenkomst zullen houden over wat deze ingi banyaallemaal inhoudt”, zegt hij. In de dansworkshops worden de basisstappen van de dansstijlen gegeven, maar ook de liederen.

De banya-dans is een zijdelingse beweging, waarbij de voeten een slepende beweging naar achteren maken. Onder meer voor de Du was de banya-dans belangrijk. De Du is een Afro-Surinaamse musical die werd geleid door de ‘Sisi’ (concubine van de masra, meestal een mulat) en werd opgevoerd tijdens feestdagen.

Tegenwoordig wordt de banya gespeeld en gedanst tijdens rituelen behorende bij de voorouderverering. Ook de kanga is ooit met een religieuze inslag begonnen: het waren spelletjes om de kinderen spelenderwijs voor te bereiden op hun verdere leven. Zo leerden ze niet alleen de levenslessen maar werden op deze manier ook lichaam en geest gezond gehouden.

In de afgelopen zeven jaar heeft de artistiek leider een toenemende belangstelling gemerkt voor de dansworkshops. Voor hem is dit een indicatie dat Naks hiermee door moet gaan, vooral omdat dans onderdeel is van het Afro-Surinaams cultureel erfgoed. Omdat ze kennis van beide activiteiten hebben opgedaan, zijn de deelnemers uitgenodigd om mee te doen aan de culturele festiviteit op 29 juni in Naks.

Bron