TATA KWASI KU TATA TINSENSI

Na fu Osayse Nana Anyamkemponu
Nyamkemponugima

Paramaribo, 16 novenber 2018

Inleiding: Waarom de reiniging?

De geschiedenis spreekt boekdelen. Elke korrel zand in Suriname [in Paramaribo, de districten, de
bossen waar gevluchte slaven kampen, nederzettingen, gemeenschappen hebben gevormd, de
vluchtroutes, de gevechten, de opstanden] is besprenkeld met het bloed en zweet van onze voorouders.
De grondvesten van Suriname zijn daaruit ontstaan. En iedere zich nu nSurinamer noemt of
bevolkingsgroep staat daarop, kan z’n ding doen en vindt er genot van.

Dit alles heeft zich kunnen voltrekken met handelingen in die periode in Afrika waarbij de Ashantis ook
een cruciale rol vervuld hebben.

Met de Ashanti-koning hebben wij voor het eerst een vertegenwoordiger van importantie waar we naar
kunnen grijpen om zowel emotionaal, cultureel als geestelijk ons te verschonen van een wreed en
ongenadig verleden. Zodoende kunnen we een ommekeer brengen en vrede vinden in wat gebeurd is
en daarmee kracht te vinden om voort te gaan. Het gevoel van eigen waarde zal hiermee een flinke
boost krijgen.

1. De komst van de Ashanti-koning voert ons terug naar het beginpunt in de geschiedenis, waar
het voor de nakomelingen van de Afrikanen in het jaar 1650 in Suriname begonnen is.

(‘A fos’futu a tapu a doti fu wan Afrikan di pot’futu ini Sranan. Ini a futu dati iniwan di abi ptin
brudu fu Akrikandoti waka na ini. A no abi trobi omeni brudu. Het gaat om het vertrekpunt waar
het voor Suriname in de geschiedenis begonnen is met de voeten van de 1 e slaaf Afrikaanse van
Afrikaanse komaf op Surinaamse bodem.’)
2. Dit is het vertrekpunt naar het heden om met meer kracht de toekomst tegemoet te gaan.
3. De geestelijke reininig moet het respect voor de eigen waardegevoel voeden.
4. De geestelijke reiging zal moeten plaatsvinden mindri-kondre en symbolisch is dat het
onafhankelijkheidsplein.
5. De geestelijke reinig heeft te maken met de fyofyo waar de Ashianti-koning (als de hoogste
vertegenwoordiging) van het Afrikaans continent symbool staat voor de wanorde in die periode
en ook andere leiders vertegenwoordigt die zich schuldig hebben gemaakt aan het leed
waarmee dit onbetamelijk verleden gemoeid is gegaan.
6. De geestelijke reiniging moet de pijn van uiteengeslagen families vereffenen en de verwarring
die daarmee in de bloedlijn is ontstaan rechttrekken/rechtvaardigen.
7. De geestelijke reiniging moet de band met continent herstellen met alles wat verlaten is,
bestond en nu nog bestaat.

8. De geestelijke reiniging moet de abrupte en wrede onttrekking tussen band voorouders –
nakomelingen/nageslacht herstellen door de weg naar de kabra in asamani – asamandow vrij te
maken van pijn, ontberingen, misvattingen, ongemakken om de ontstane bres te dichten.
9. De geestelijke reiniging moet band tussen de nakomelingen van de Afrikanen die slavenarbeid in
Suriname hebben verricht en de nakomelingen op het Afrikaans continent herenigen en een
nieuwe toekomst/band intiëren.

De geschiedenis kan niet worden uitgewist. Het is in asamani en zal in asamani blijven. Maar ook het
nieuwe hoofdstuk wordt daar deel van en dat moet worden gehoord door de kabra van beide zijden:
zowel van Suriname als van Afrika.

Tata Kwasi ku Tata Tinsensi

 

Wat moet gebeuren?

Het is belangrijk dat alle organisaties en mensen die daartoe een bijdrage willen leveren worden
betrokken of ingelicht wat er gaat gebeuren, waarom het gebeurd en wat van het ritueel verwacht
wordt. Het gaat om fyofyo en koti a fuka di meki.

1. Een mata/vijzel moet symbool staan.
– Waarom een mata
– De mata is uit Afrika meegkomen en staat symbool voor de bereiding van voedsel en heling
– De mata is het meest herkenbare werktuig van zowel de levenden als de doden in zowel
Suriname als Afrika.
2. Deze mata wordt 3 dagen voor de uitvoering van het ritueel midden op het plein gezet en in
kaseri gebracht.
3. Tot het moment van de uitvoering moet het bewaakt worden door wan yeye-man die daar de
bevoegdheid voor gekregen heeft.
4. Een udu-faya moet onverkord branden, om de symboliek van de negatieve krachten te
verbranden en het licht te laten schijnen waar we naartoe willen.
5. Attributen als alamofo-nyanyan (fu wai ogri puru), water, dram/palm, sibi-wiri, sarpusikrosi
moeten ook worden bijgezet.
6. Een dag voor de puru/was’krin/kot’mofo wordt a mofo ingezet met om voor 12 uur ’s middags
een nieuwe periode in de geschiedenis in te luiden.

Wie zullen als symbool moeten staan?
1. Ala granman als vertegenwoordigers fu a liba/het volk die ze belichamen.
2. De oudste blakaman van alle districten (zij vertegenwoordigen in asaman en asasa namelijk de
poort tussen de levenden en overledenen).
3. Of in consensus wordt de vertegenwoordiging bepaald.
4. Een dronman die op juiste manier het ritueel aankondigt.
5. De persoon die de mofo zal verrichten namens de koning, de granman anga den graniwan.
6. Dansers om kracht bij te zetten.

Tata Kwasi ku Tata Tinsensi

NAKS Benefit Concert

Persbericht NAKS Benefiet Concert

Op 9 december 2018 zal de organisatie voor gemeenschapswerk NAKS in de Congreshal een geweldig benefit concert houden gericht op het “showcasen” van een deel van de Afro-Surinaamse cultuur. Artiesten van de diverse afdalingen zullen van hun creatieve zijde in de vorm van dans zang en muziek laten zien. De afdelingen die meedoen zijn o.a.: 1) Naks Akuba; 2) Ala Firi; 3) Diferenti; 4) Kotomisi; 5) Kwanzaa; 6) Naks Kaseko Loco; 7) Naks Mi Agida; en 8) Wan Rutu.

Deze show is een deel van een serie van fundraising activiteiten gericht op 1) een op te zetten volledig geoutilleerde dansstudio. deze studio zal bijdragen tot het bevorderen van de kwaliteit van de diverse dans en theater stijlen van de NAKS afdelingen, en 2) deelname van 2 Naksers aan 31st Annual International Conference and Festival of Blacks in Dance, januari 2019 in Ohio, USA. Zij zullen een college en een Master dance class over de Afro-Surinaamse dans verzorgen.

NAKS nu al 71 jaren bestaande organisatie zet zich in voor de verhoging van het sociaal-cultureel bewustzijn in relatie tot duurzame ontwikkeling van Surinamers in het algemeen en van de Afro-Surinamers in het bijzonder.

NAKS timmert al jaren aan de weg om in het bijzonder jongeren sociaal, cultureel en creatief te vormen. Vele populaire Afro Surinaamse kunstenaars, artiesten en of muziek formaties die lokaal als op internationaal hun diensten leveren of hun producten produceren, hebben hun vorming gehad binnen NAKS.

Gerust kan gesteld worden dat NAKS een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het verder tot ontwikkeling brengen van de creatieve en de entertainment sector vanuit de Afro Surinaamse cultuur. Crafters e.a kunstwerken, de typische klederdrachten, kawina, kaseko muziek, de dansstijlen en diverse gerechten zijn behouden, gemoderniseerd en geprofessionaliseerd. Zij vormen een niet weg te denken onderdeel van de Surinaamse creatieve en entertainment sector. Heden ten dage vormt afro- Surinaamse cultuur uiting belangrijk onderdeel van het Surinaams toerisme product. Dit is de grond reden waarom cultuur ook als een economisch goed moet worden erkend, waarin geïnvesteerd moet worden.

Cultuur en cultuur uitingen zorgen voor de verbinding van mensen met elkaar. Cultuur draagt zorg voor de sociale balans en vorming en voedt het gevoel van eigenwaarde. Jongeren cultuureducatie, vormt de basis van het missie van NAKS. Vorming van de eigenwaarde, versterken creatieve uiting, sociale vorming en verbeteren van het cognitief vermogen behoren tot de resultaten die wij bereiken en steeds meer wensen te bereiken.

Reden te meer om de omgeving en de faciliteiten waar deze jongeren bezig zijn te verbeteren en te professionaliseren.

NAKS bestaat heden ten dage uit 11 actieve afdelingen en 7 actieve werkgroepen / commissies.

De afdelingen die voornamelijk bezig zijn met podiumkunst zijn flink aan het oefenen om het gezamenlijk product namelijk een sprankelende kleurrijke benefit show in elkaar te zetten voor de totale Surinaamse samenleving. Het wordt een gevarieerde avond gevuld met een modeshow van jonge ondernemers, afgewisseld met een geweldige zang ensemble en dans schouwspel bestaande uit diverse dansstijlen. De muzikale begeleiding van de avond is toevertrouwd aan onze enige echte Naks Kaseko Loco. Een optreden van de Naksers van origine Tekisha Abel en Enver Panka vormen het “dessert” van de avond. Het is dus een “win win” avond. Naks levert een bijdrage aan een genoeglijke avond en de bezoekers dragen bij aan de toekomst van de Afro-Surinaamse podiumkunst.

Contact: Artistiek leider Darrel Geldorp 8651898