TOESPRAAK VOORZITTER VAN NAKS, SIEGMIEN STAPHORST

TOESPRAAK VOORZITTER VAN NAKS, SIEGMIEN STAPHORST

BIJ DE LAUNCH VAN DE SRANANTONGO ICONEN KALENDER EN EXPOSITIE OP 10 NOVEMBER 2017

GRANI FITI YU

Op 5 mei 2017 bestond De Organisatie voor Gemeenschapswerk NAKS 70 jaar en na zeven decennia heeft de organisatie nog steeds een vooraanstaande rol in het Afro-Surinaamse culturele leven. NAKS vindt het belang rijk om Afro-Surinaamse persoonlijkheden te eren en daardoor het zelfbewustzijn en de eigen identiteit van de Afro-Surinamers te helpen versterken. Vanuit die gedachtegang heeft de organisatie besloten om regelmatig een kalender van Afro-Surinaamse persoonlijkheden uit te geven en daaraan een expositie te koppelen.

De kalender voor 2018 is de eerste in de reeks; de expositie van 2017 staat in het kader van de viering van 70 jaar NAKS. Met de kalender en expositie geeft NAKS ook invulling aan een van haar belangrijke strategieën namelijk het vastleggen van en vergroten van de kennis over het Afro-Surinaams cultureel erfgoed.

Wij zijn er trots op dat NAKS, een organisatie die gestoeld is op vrijwilligerswerk, na 70 jaar nog steeds sterk, bewust en vol overgave aanwezig is op het vlak van de Surinaamse cultuur, in het bijzonder de Afro-Surinaamse cultuur.

Een speciaal woord van dank gaat uit naar alle vrijwilligers, medewerkers, adviseurs en donoren die hebben bijgedragen aan het realiseren van de NAKS-kalender 2018 en expositie van 2017. Blijf NAKS inspireren en steunen zodat wij kunnen voortgaan met het leveren van een betekenisvolle bijdrage aan de opbouw en versterking van het Afro-Surinaamse erfgoed, de Afro-Surinaamse cultuur, de Surinaamse cultuur.

 

Siegmien Staphorst

(Voorzitter NAKS)

Paramaribo, 10 november 2017

Toespraak van de Directeur van Cultuur, Elviera Sandie

Toespraak van de Directeur van Cultuur, Elviera Sandie bij de launch van de “Naks Sranantongo Iconen Kalender en Expositie, Vrijdag 10 November 2017 om 18.00 uur in Naks.

Dames en heren.

Vandaag bereikt Cultuur Suriname wederom een belangrijke mijlpaal, dankzij het initiatief, het ontwerp en de produktie aktiviteiten van een bijzonder en waardevol produkt van Naks, de  Naks Sranantongo Iconen Kalender en Expositie.

Naks wil hiermee bereiken,  dat het Surinaams volk bewust (er) wordt van het belang van het identificeren, beschrijven en presenteren van de voorhoede lopers, de voorbeeldige Surinamers binnen cultuur

Het is erg belangrijk dat wij als overheid, een proces op gang brengen wat moet leiden tot het conserveren van dit deel van ons nationaal cultureel erfgoed. Het directoraat Cultuur heeft daarin een leidende belangrijke rol , vanwege de UNESCO conventie bescherming immaterieel erfgoed maar wij zijn als overheid op 1 october jl. Officieel zijn toegetreden.

Maar wij moeten eerlijk zijn en erkennen dat wij niet in staat zijn om deze immense, grote job alleen te klaren.

Jan Ernst Matzeliger, geboren en getogen in Suriname  kreeg op 20 maart 1883 in . De verenigde staten van Amerika patent op de door hem ontworpen Shoe Lasting Machine (Schoenstikmachine). Hierna verkreeg hij nog 4 patenten in de schoenenindustrie

We kennen de naam Matzeliger vaak genoeg wel, maar realiseren ons toch onvoldoende wat de impact is van z’n uitvinding. Door zijn uitvinding werd het  dragen van schoenen betaalbaar voor de wereld en deze ‘revolutie’ in de cultuur van de mensheid, watbetreft bescherming van de voet, heeft vandaag tot gevolg dat miljarden mensen, niet alleen dagelijks lopen op schoenen, maar miljoenen in de wereld verdienen en leven van de schoenindustrie.

Hij is een van de vele voorbeeldfiguren van onze eigen mama Sranan en vandaag presenteert NAKS middels deze tentoonstelling en uitgifte van een kalender 12 Surinaamse grootheden die als inspiratiebron dienen voor ons allen, vooral de jeugd die (te)veel wordt beinvloedt door andere culturen via moderne media en daardoor te weinig weet van onze eigen helden, iconen, die soms ook binnen hun eigen familie voorkomen.

Dank aan Naks dat deze 12 nieuwe Iconen voor het voetlicht treden. Al deze mensen dragen bij aan ons bewustzijn, het collectief bewustzijn, waarop we dagelijks op voortborduren. Wie ben je, waar kom je vandaan, en waar ga je naartoe. Wat geven we aan onze kinderen mee, in de opvoeding? Wat kan je aan toeristen vertellen wanneer ze naar je land komen? Ik kom uit Suriname en ik bouw voort op het fundament dat is gebouwd door mijn rolmodellen! Zo draag ik bij aan natievorming van mijn land. Dat is wat Naks wil. Dat is waar Naks aan sleutelt en dat is wat Naks steeds weer presteert.

Dames en heren Naks famiri, van bestuur tot veldwerker bedankt namens de minister van Onderwijs, wetenschap en Cultuur, drs. R. Peneux en alle medewerkers van het ministerie, vooral van het directoraat Cultuur.

Ik dank u.

Koto Museum houdt vijf exposities over hoofddoeken

“Er is te weinig educatie over gelegenheidsdoeken”, zegt curator Christine van Russel-Henar aan Starnieuws. Het Koto Museum bezit een grote verzameling van deze hoofddoeken die, vroeger en ook tegenwoordig, voor een speciale gelegenheid worden ontworpen, gedrukt en verkocht. Hiervan worden meestal angisa’s, maar ook wel eens ingelijst als een schilderij of gebruikt als tafeldoek. 

Henar heeft samen met haar assistenten Natasha en Danitsja de hele hoofddoeken collectie uitgeplozen en besloten om vijf exposities te houden. De eerste tentoonstelling gaat op de herdenkingsdag van de onafhankelijkheid natuurlijk over Srefidensi. Prachtige hoofddoeken zijn overzichtelijk opgehangen in het tuinhuis van het museum.

De curator vertelt enthousiast dat, “in 1975 vijf doeken zijn uitgegeven, waarvan één door winkel About, een ander gemaakt door kunstenaar Robbles de Medina”. In 1976 is één doek uitgegeven, daarna vier jaar stilte en in 1980 geeft de Young Women Christian Association (YWCA) een doek uit in verband met 5 jaar herdenking.

“Het gaat bij mij vooral om het vastleggen van dingen die heel veel waarde hebben gehad voor onze mensen, want als het geen waarde had, zouden ze het niet aanschaffen en ook niet bewaren. Daarom laten we ze niet in de kast liggen, maar laten ze de gemeenschap zien, want misschien komen er mensen die dan zeggen wie een doek heeft uitgegeven.”

Henar legt uit in Nederland ook hoofddoeken zijn uitgegeven rondom gebeurtenissen van het koningshuis. Bij het huwelijk van Bernhard en Juliana, in 1888 bij de kroning van Wilhelmina en zij is zelfs een doek tegengekomen met 50 jaar wijs beleid van Wilhelmina erop. Haar onderzoek wijst uit dat Nederlanders bij een kroning schoteltjes, glazen en sjaaltjes verzamelen, maar geen doeken dat is dan echt Surinaams.

De emancipatie doeken voor de viering van afschaffing van de slavernij hebben ook veel informatie. De eerste emancipatie hoofddoek is bij de herdenking van 75 jaar Manspasi en dat is nog heel Europees met een zeilschip erop. De doeken van 100 jaar Manspasi zijn ineens Surinaams met kotomisi, rijstplanten, alle bevolkingsgroepen. “In juni 2018 eindigen we met de odo hoofddoeken, want mensen kochten die doeken omdat ‘die tori’ verteld moest worden”, besluit Henar lachend.

Bron: Starnieuws

Clifton Braam naar grotere hoogten in Nederland

“Ik was deze keer wat rustiger en minder zenuwachtig. Ik heb mijn ‘eerste keer’-ervaring gehad. Maar ik was toch wel nerveus bij de gedachte aan hoe het publiek deze nieuwe show zou vinden”, vertelt komiek Clifton Braam.

‘Twee landen, één liefde’ vertelt het verhaal over de verschillen en vooral de overeenkomsten tussen Surinamers en Nederlanders. “De eerste show was gewoon mijn verhaal, maar nu bespreek ik de maatschappij. Ik durf dingen te zeggen over mensen en de politiek. Het moest geen cliché worden van Surinamers zijn lui en Nederlanders zijn gierig. Dati un sabi k’ba“, lacht Braam.

Het moest dus diepgaander en dat schijnt hem aardig gelukt te zijn. Hij bleef ruim drie maanden in Nederland en als alles naar wens verloopt, zal hij volgend jaar waarschijnlijk acht maanden daar verblijven. Braam voelt zich gesteund doordat collega’s die hij kent, zijn show hebben bezocht. Een andere mooie ervaring is zijn ontmoeting met André van Duin, één van de grootste Nederlandse komieken van de oude stempel.

Het komend jaar ziet er bijzonder uit voor Braam. Hij gaat vier shows doen: ‘Kaseko in Concert deel 3’ en voor de tweede keer ‘Twee landen, één liefde’. Over de andere twee shows wil Braam nog niets kwijt, maar het lijkt erop dat hij in 2019 volledig professioneel gaat. “Dat betekent seizoenen spelen, wel tachtig tot negentig keer één stuk spelen door het hele land.” Braam glundert. Hij is er helemaal klaar voor.

Bron: dwtonline

Start project Javaans cultureel erfgoed in Suriname

Javanen in Suriname zijn gestart met het op papier zetten van hun cultureel erfgoed. Trekker van het project is de Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie (VHJI). Zondag hield de organisatie de eerste informatiesessie met Javaanse culturele en religieuze vertegenwoordigers. “Zij hebben allen hun medewerking toegezegd voor de vastlegging en kennisoverdracht van hun specifieke kunde”, zegt Cherryl Moentari voorzitter van de VHJI-werkgroep Immaterieel Cultureel Erfgoed. 

Het directoraat Cultuur heeft de VHJI gevraagd om een lijst samen te stellen van het immateriële culturele erfgoed van de Javaans Surinaamse gemeenschap. Na verschillende trainingen te hebben gevolgd, was de werkgroep zondag zover om de eerste consultatie te houden. Het was een verrassende opkomst van personen uit Paramaribo, Wanica en Saramacca. “De opkomst was heel goed. We hebben mensen en organisaties gezien waarmee wij niet eerder bekend mee waren.”

Verschillende sprekers gaven eerst het belang aan van vastlegging, overdracht en behoud van je eigen cultuur, religie, waarden en normen in het dagelijks leven. Er volgde ook een uitgebreide uitleg over wat Immaterieel Cultureel Erfgoed is. Ook wat eventueel onder die van de Javaans Surinaamse gemeenschap kan worden ondergebracht. Hierna kwamen de aanwezigen met hun suggesties. Er volgde een scala aan voorstellingen van diverse podiumkunsten, culinaire kunsten, ceremoniën bij huwelijk en zwangerschap tot aan spirituele en religieuze elementen.
Meerdere personen haalden de gesproken Javaanse taal in Suriname aan, vertelt Moentari. “Zij vonden dat het belangrijk is om je taal te kennen, wil je je cultuur begrijpen.” Zij legt uit: als je de taal niet machtig bent, weet je niet wat op het podium gebeurt, bijvoorbeeld bij een Wayang-kullit show. “Dus kennisoverdracht van alle Javaanse kunst, cultuur, leefgewoontes en religie zal met de taal beginnen, stelden enkele aanwezigen.”

Om een zoveel mogelijk uitgebreide (brede) basislijst te maken, zal de werkgroep de komende maanden de districten in trekken. Na alle gespreksronden volgt die met onder andere Javaanse cultuurkenners om de basislijst door te nemen en te komen tot een definitieve lijst. De werkgroep heeft verschillende trainingen vanuit Cultuur en de Unesco gevolgd om het project uit te voeren en hoe te werk te gaan.

Veel zaken zoals batik, gamelanmuziek, djaran kepang of bami zijn misschien al vastgelegd door Indonesië zelf. Maar bijvoorbeeld de omgeving, speciale ingrediënten, gebruiken, voorwerpen, instrumenten gelinkt aan Suriname, maken dat ons erfgoed behoort tot het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Javaans Surinaamse gemeenschap. “Onze taal, het Surinaams Javaans, is daar een van.”
Moentari zegt dat er nog veel werk te verzetten is. “Dit is echt het prille begin. Wij hopen dat wij aan het eind kunnen bijdragen aan de nationale lijst van Suriname, gevolgd door plaatsing op de internationale lijst.” De werkgroep heeft zichzelf geen deadline opgelegd om het project af te ronden. “Het zou natuurlijk mooi zijn als we deze lijst volgend jaar bij de herdenking van 128 jaar Javaanse Immigratie kunnen presenteren.”

Afgelopen februari heeft het parlement de goedkeuring gegeven voor Surinames toetreding tot de Unesco Conventie ter bescherming van immaterieel erfgoed. Vanuit het directoraat Cultuur zijn verschillende cultuurorganisaties benaderd om hun specifieke deel in kaart te brengen.

De VHJI regio Dijkveld voerde in augustus de Kawinan, Mitoni en Sunatan op. Typisch Javaanse gewoonten en gebruiken, die aan het vervagen zijn en/of niet algemeen bekend zijn onder de Surinamers. Deze traditionele ceremoniën bij huwelijken, zwangerschap/geboorte en besnijdenis werden authentiek uitgebeeld in het teken van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Javanen in Suriname.

Bron: Starnieuws 

Expo ‘Angisa Tori’ beeldt 42 jaar Srefidensi uit

In de Surinaamse cultuur staat de angisa bekend als de traditionele Afro-Surinaamse hoofddoek met een verhaal. Behalve dat deze hoofdtooi door de verschillende vouwwijzen geheime boodschappen verbergt en de gemoedstoestand van de draagster weergeeft, werd die ook uitgegeven tijdens speciale gelegenheden.

In een serie van vijf brengt het Koto Museum ‘A Gudu Oso’ de verschillende gelegenheidsdoeken uit met de Angisa Tori-expo. De eerste tentoonstelling vindt zaterdag plaats en heeft als thema ‘Srefidensi doeken’. Tijdens het evenement zullen ruim 42 doeken die vanaf 1975 werden uitgegeven, getoond worden. De doeken zijn door de jaren heen verzameld door museumcurator Christine van Russel-Henar. Zij heeft ook de betekenissen van de verschillende angisa vastgelegd.

Bij de onafhankelijkheid in 1975 werden vijf doeken uitgegeven, waarvan een door beeldend kunstenaar Stuart Robles de Medina is ontworpen. “Ik ben benieuwd of hij dat als kunstenaar heeft gedaan of in opdracht van de overheid”, zegt de curator. De collectie van 1975 bevat verder een doek uitgegeven door handelsfirma Abbout. Op die doek zijn alle bevolkingsgroepen van Suriname uitgebeeld met een rand van palulu. Een jaar later werd een soortgelijke hoofddoek uitgebracht, maar dan met een rand van fayalobi.

Bij twintig jaar Srefidensi is er een angisa uitgebracht met de tekst van het volkslied erop. Zelf heeft de curator bij veertig jaar onafhankelijkheid ook een doek uitgegeven, waarop de presidenten van de afgelopen veertig jaar zijn uitgebeeld. “Met het uitgeven van een angisa wordt een stukje geschiedenis op een doek uitgegeven.”

De eendaagse tentoonstelling vindt vanaf twaalf uur ’s middags plaats in de tuin van het museum. Speciale attractie op die dag is het beschilderen van een mini-kotomisi, die het museum als aandenken aan 42 jaar Srefidensi heeft laten maken. De reeks angisa-exposities wordt in juni 2018 beëindigd met de ‘Odo angisa’-expo die zal gaan over de odo die horen bij de verschillende hoofddoeken.

Bron: dwtonline

Harriette Bholasingh-Helstone nieuwe OD op cultuur

Harriette Bholasingh-Helstone is sinds 10 november de nieuwe onderdirecteur (od) van het directoraat Cultuur, afdeling Kunst en Creatieve Vorming. Op het directoraat is er plaats voor drie onderdirecteuren en een directeur. 

Er zijn veranderingen nodig om uiteindelijk de gewenste doelen te bereiken, zei minister Robert Peneux van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur bij de installatie van de functionaris. De onderdirecteur valt direct onder de directeur van Cultuur, Elviera Sandie en krijgt de verantwoordelijkheid over een aantal werknemers.

Cultuur staat voor tal van uitdagingen. Daarbij wordt ook gedacht aan de vele dimensies die in relatie kunnen worden gebracht met educatie. De nieuwe onderdirecteur heeft opgeroepen tot verdieping in de verschillende culturen die Suriname rijk is. “De diverse vormen van cultuuruitingen mogen absoluut geen verbazing meer onder ons wekken,” sprak Bholasingh-Helstone. Ze vindt culturele vorming op scholen, culturele organisaties en buurten van eminent belang, meldt het Nationaal Informatie Instituut.

De nieuwe od wil als eerst de Palmentuin maken tot een multicultureel, educatief uitwisselingspark, waarbij het aspect van toerisme nooit en te nimmer uit het oog verloren mag worden. Directeur Sandie heeft gezegd dat er veel uitdagingen liggen op het directoraat en dat er daarom een sterke organisatie nodig is. Behalve nationaal zal er internationaal ook hard aan de weg getimmerd moeten worden, aldus Sandie.

Bron: Starnieuws

OPROEP: Eendaagse workshop ‘Het inrichten van een tentoonstelling’

Trainer
Mw Aby Cohen
Ontwerper van de huidige tentoonstelling MIX MAX Brasil

Onderwerpen van de training workshop

  • Presentatie van projecten die zij reeds gedaan heeft
  • Het creatieve proces
  • De uitdaging van ruimte
  • Hoe breng je een zelfde project naar een andere ruimte
  • Hoe breng je een bestaande plek over in een tentoonstelling

Er zijn geen kosten aan verbonden.

Aanmelden bij:
Bedrijfsleider Villa Zapakara, Hr. Anthony Robinson
Email: anthonyrobinson1986@gmail.com │ telefoon en app: (+597) 8828104 / 422212

Naks Kaseko Loco bestaat 22 jaar!

Op 9 oktober 2017 bestond Naks Kaseko Loco 22 jaar. De organisatie heeft het gevierd, en kregen bezoek van Nick & Simon uit Nederland. U kunt hier een aantal leuke filmpjes terug zien:

Like ook de Facebook-pagina van Naks Kaseko Loco

NAKS SRANANTONGO ICONEN KALENDER EN EXPOSITIE

NAKS draagt op diverse wijzen bij aan het behoud en versterken van het cultureel erfgoed van de Afro-Surinamers en het ontwikkelen en versterken van het bewustzijn van Surinamers over de cultuur. Een van de belangrijke elementen van dit Afro-Surinaams cultureel erfgoed is de taal, met name het Sranantongo.

Reeds jarenlang worden de activiteiten ter bevordering van de Sranantongo taal gericht op het verzorgen van cursussen en het houden van Sranantongo avonden.

Het bestuur van NAKS heeft op advies van de NAKS Werkgroep Sranantongo besloten om een nieuwe stap te ondernemen ter bevordering van het Sranantongo, namelijk de uitgifte van een kalender met Sranantongo teksten. Gaandeweg de discussies over de opzet van de Kalender is er een belangrijk aspect toegevoegd, namelijk het kiezen van 12 Surinaamse iconen, van wie het leven en werk op maandbasis belicht zullen worden. De bedoeling is om bij wijze van educatie over Sranantongo en het eren van iconen die onze samenleving heeft voortgebracht, elk jaar zo een kalender uit te geven.

Wat is de opzet van de NAKS Sranantongo Kalender en expositie?

Het eren van belangrijke Surinamers die onze samenleving heeft voortgebracht:

  • Per maand belichten we een belangrijke persoon die bijdraagt aan onze nationale cultuur en nationale ontwikkeling.
  • Bewust kiezen we niet alleen voor overleden personen.
  • Bij de keuze wordt gelet op de genderverhoudingen, zodat er balans is in het aantal vrouwelijke en mannelijke iconen.

Er wordt bij de launch van de Kalender een expositie gehouden, waarbij het publiek kennis kan maken met de gekozen iconen.

Het bevorderen van het Sranantongo:

  • De tekst wordt zowel in het Nederlands als Sranantongo belicht.
  • Daarnaast wordt er elke maand een Surinaamse odo geplaatst.

De Afro-Surinaamse Iconen Kalender 2018 wordt gelaunchd op vrijdag 10 november 2017.  Tegelijk met de launch vindt de opening plaats van een expositie over de iconen, die een week zal duren. Gepoogd zal worden de expo ook in meerdere districten te houden.
De kalenders zullen gedistribueerd worden in Paramaribo, de districten en Nederland. De launch en expositie vinden plaats in het NAKS complex aan de Thomsonstraat 8.

De resultaten van het project

  • Het Surinaamse publiek is via de uitvoering van dit project geïnformeerd over een 12-tal Surinaamse iconen.
  • De belangstelling voor de Sranantongo taal als belangrijk element van het Afro-Surinaams cultureel erfgoed zal toenemen.
  • Het Surinaamse publiek zal zich bewust zijn van de betekenis van het hebben van iconen, met name ter vergroting van het zelfbewustzijn van de eigen cultuur en maatschappelijke ontwikkeling.

NAKS stelt zich ten doel de sociale, culturele, geestelijke, lichamelijke, en maatschappelijke belangen van de Surinaamse gemeenschap te behartigen in de ruimste zin des woords.